{"id":1180,"date":"2014-05-19T23:23:19","date_gmt":"2014-05-19T21:23:19","guid":{"rendered":"http:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/?p=1180"},"modified":"2014-05-19T23:23:19","modified_gmt":"2014-05-19T21:23:19","slug":"wstydliwosc-cnota-niemodna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/?p=1180","title":{"rendered":"Wstydliwo\u015b\u0107 – cnota niemodna"},"content":{"rendered":"

Stanis\u0142aw Biel SJ<\/span><\/h1>\n

(fot. fRanKon\/flickr.com\/CC)<\/span><\/p>\n

<\/a><\/h4>\n

Wstydliwo\u015b\u0107 nale\u017cy dzisiaj do zagubionych cn\u00f3t. Dawniej stanowi\u0142a naturalny spos\u00f3b ochrony w\u0142asnych granic, intymno\u015bci, czysto\u015bci. Pomaga\u0142a zachowa\u0107 godno\u015b\u0107 ludzk\u0105 i broni\u0142a przed reifikacj\u0105. Wstydliwo\u015bci uczono w rodzinach od najm\u0142odszych lat. Jej brak spotyka\u0142 si\u0119 z powszechn\u0105 dezaprobat\u0105. Szczeg\u00f3lny nacisk k\u0142adziono na w\u0142a\u015bciwy str\u00f3j w miejscach \u015bwi\u0119tych.<\/span><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Dzisiaj wstydliwo\u015b\u0107 pozostaje domen\u0105 kultury wschodniej i islamskiej. W niekt\u00f3rych nurtach religii ortodoksyjnej <\/span><\/span>kobiety<\/a>nie mog\u0105 pokazywa\u0107 si\u0119 na ulicy bez burki. Wstydliwo\u015b\u0107 wymaga te\u017c odpowiedniego stroju w miejscach kultu. Gdy by\u0142em w Ziemi \u015awi\u0119tej, zosta\u0142em zatrzymany przez wojskowych przed wej\u015bciem do sanktuarium patriarch\u00f3w w Hebronie, gdy\u017c nie posiada\u0142em nakrycia g\u0142owy. Kobiety z kolei musia\u0142y zas\u0142ania\u0107 chustami wszystkie ods\u0142oni\u0119te miejsca cia\u0142a. By\u0142 to wyraz wstydliwo\u015bci i szacunku wobec Najwy\u017cszego.<\/span><\/span><\/p>\n

We wsp\u00f3\u0142czesnym, zlaicyzowanym \u015bwiecie wstydliwo\u015b\u0107 jest cnot\u0105… wstydliw\u0105. Erotyk\u0105 i pornografi\u0105 epatuj\u0105: telewizja, Internet, prasa, reklama… Czysto\u015b\u0107 przedma\u0142\u017ce\u0144ska bywa odrzucana i wy\u015bmiewana. Cz\u0142owieka traktuje si\u0119 jak przedmiot do zaspokojenia po\u017c\u0105da\u0144 wzrokowych, uczuciowych i cielesnych. Do tego dochodzi obsesja natychmiastowego zaspokajania wszelkich potrzeb i pop\u0119d\u00f3w oraz przekonanie, \u017ce bez seksu nie mo\u017cna \u017cy\u0107. Przemys\u0142, turystyka, reklama nastawione s\u0105 na zaspokajanie coraz bardziej wyrafinowanych lub perwersyjnych potrzeb seksualnych. Tworzy si\u0119 erotyczny raj na ziemi kosztem godno\u015bci innych. Ogromne zyski s\u0142u\u017c\u0105 stworzonemu w tym celu przemys\u0142owi pornograficznemu. Bywa te\u017c, \u017ce stoj\u0105 na us\u0142ugach opcji politycznych niszcz\u0105cych warto\u015bci moralne i religijne.<\/span><\/span><\/p>\n

Tymczasem cz\u0142owiek nie jest jedynie „homo eroticus”, jak pr\u00f3buje mu wm\u00f3wi\u0107 wsp\u00f3\u0142czesna panseksualna kultura, ale przede wszystkim „homo divinus”. B\u00f3g zawar\u0142 w nim wszystkie atrybuty swego pi\u0119kna zmys\u0142owego i duchowego. Powo\u0142aniem cz\u0142owieka jest to pi\u0119kno odkrywa\u0107 i rozwija\u0107, a nie degradowa\u0107 i niszczy\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Piel\u0119gnowaniu cnoty wstydliwo\u015bci pomaga g\u0142\u0119bokie \u017cycie modlitwy. Bez za\u017cy\u0142ej wi\u0119zi z Bogiem cz\u0142owiek nie jest w stanie zachowa\u0107 czysto\u015bci. Nawet najbardziej idealistycznie rozumiana mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego, szeroko poj\u0119te dzia\u0142anie apostolskie, aktywno\u015b\u0107 spo\u0142eczna nie s\u0105 w stanie wype\u0142ni\u0107 ludzkiego serca, kt\u00f3re wci\u0105\u017c pragnie mi\u0142o\u015bci. Tylko g\u0142\u0119bokie do\u015bwiadczenie Boga i intensywne \u017cycie modlitw\u0105 pozwoli wytrwa\u0107 w tym darze. Przebywanie w obecno\u015bci Boga sprawia, \u017ce ka\u017cdy grzech, zw\u0142aszcza nieczysty, traci sw\u00f3j sens. I o to w\u0142a\u015bnie chodzi (L. Knabit).<\/span><\/span><\/p>\n

W cnocie czysto\u015bci wspomaga obecno\u015b\u0107 Maryi. Nabo\u017ce\u0144stwo do Matki Pi\u0119knej Mi\u0142o\u015bci i kontemplacja Jej Niepokalanego Serca dodaj\u0105 si\u0142 w chwilach trudno\u015bci i pokus. \u017baden obraz <\/span><\/span>kobiety<\/a>nie budzi w cz\u0142owieku my\u015bli r\u00f3wnie czystych jak ta Dziewica – m\u00f3wi\u0142 Marcin Luter. Maryja swoim dziewiczym p\u0142aszczem (Teresa z Lisieux) os\u0142ania i wspomaga uciekaj\u0105cych si\u0119 do Niej na modlitwie. R\u00f3wnie\u017c dyskretna obecno\u015b\u0107 anio\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych B\u00f3g stawia na ludzkiej drodze, jest wsparciem i pomoc\u0105 w codziennej walce ze z\u0142em.<\/span><\/span><\/p>\n

Cnota wstydliwo\u015bci wymaga ascezy. Poj\u0119cie to oznacza praktyk\u0119, \u0107wiczenia, trening. Dotyczy zar\u00f3wno wymiaru duchowego, jak i cielesnego. Nawet je\u015bli s\u0142owo „asceza oznacza na pocz\u0105tku „\u0107wiczenie”, wymaga \u017cycia zdyscyplinowanego i czasami pewnego „przymusu”, a nawet „walki” i „powstrzymania si\u0119”, poniewa\u017c na drodze owocnego \u0107wiczenia staj\u0105 znaczne przeszkody. W przypadku zdrowej ascezy akcent nie b\u0119dzie nigdy po\u0142o\u017cony na ofierze i cierpieniu, lecz na rado\u015bci zwi\u0105zanej z r\u00f3\u017cnorodnymi uczuciami, niezale\u017cnie czy b\u0119d\u0105 one natury duchowej, psychicznej b\u0105d\u017a cielesnej (J. Rodden).<\/span><\/span><\/p>\n

Czysto\u015b\u0107 wymaga ascezy wewn\u0119trznej. Jest ni\u0105 troska o czysto\u015b\u0107 intencji, kt\u00f3ra polega na d\u0105\u017ceniu do prawdziwego celu cz\u0142owieka; ochrzczony stara si\u0119 z prostot\u0105 rozpoznawa\u0107 wol\u0119 Bo\u017c\u0105 i pe\u0142ni\u0107 j\u0105 we wszystkim (KKK, 2520). Wzbudzane wewn\u0119trznie „dobre intencje” kierunkuj\u0105 dzie\u0144 na Boga i wzmacniaj\u0105 pragnienie \u017cycia w czysto\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci. S\u0105 form\u0105 modlitewnego czuwania, do kt\u00f3rego wzywa Jezus: Czuwajcie i m\u00f3dlcie si\u0119, aby\u015bcie nie ulegli pokusie, duch wprawdzie ochoczy, ale cia\u0142o md\u0142e (Mt 26, 41).<\/span><\/span><\/p>\n

\u017bycie cnot\u0105 wstydliwo\u015bci wymaga r\u00f3wnie\u017c ascezy zewn\u0119trznej. Nale\u017cy do niej troska o czysto\u015b\u0107 spojrzenia poprzez \u015bwiadomy wyb\u00f3r tre\u015bci, obraz\u00f3w, film\u00f3w, program\u00f3w; odrzucanie fantazji i upodoba\u0144 erotycznych; czuwanie nad emocjami i kontrolowanie uczu\u0107; troska o kultur\u0119 j\u0119zyka i rezygnacja z rozm\u00f3w „nieczystych”, degraduj\u0105cych p\u0142ciowo\u015b\u0107 i osob\u0119; milczenie lub dystans wobec niezdrowej ciekawo\u015bci; w\u0142a\u015bciwy, nieprowokuj\u0105cy do po\u017c\u0105dania ubi\u00f3r (dotyczy to zw\u0142aszcza kobiet); tworzenie klimatu spo\u0142ecznego, s\u0142u\u017c\u0105cego prawdziwej mi\u0142o\u015bci i odrzucaj\u0105cego permisywizm moralny, panseksualno\u015b\u0107 i nieograniczon\u0105 \u017cadnym tabu wolno\u015b\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Jedn\u0105 z form ascezy mo\u017ce by\u0107 wype\u0142nianie powierzonych obowi\u0105zk\u00f3w i zada\u0144 oraz przyjmowanie z pokor\u0105 ca\u0142ego trudu \u017cycia. Asceza powinna prowadzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c do rozwoju hobby, zainteresowa\u0144 i pasji \u017cyciowych.<\/span><\/span><\/p>\n

Innym \u015brodkiem do zachowania cnoty czysto\u015bci jest sakrament pojednania i kierownictwo duchowe. Nie jest \u0142atwa sztuka dystansu wobec prze\u017cywanych pragnie\u0144, potrzeb, prze\u017cy\u0107 w dziedzinie mi\u0142o\u015bci. Szczera rozmowa z kierownikiem duchowym o prze\u017cywanych trudno\u015bciach czy problemach mo\u017ce uchroni\u0107 przed pewnymi l\u0119kami, iluzjami czy niebezpiecze\u0144stwami.<\/span><\/span><\/p>\n

W praktykowaniu wstydliwo\u015bci wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zdrowe relacje i przyja\u017anie. Pozwalaj\u0105 one odkrywa\u0107 pi\u0119kno, warto\u015b\u0107 i godno\u015b\u0107 osoby. Wyzwalaj\u0105 z egoizmu i traktowania cz\u0142owieka w spos\u00f3b przedmiotowy. Prowadz\u0105 do Absolutu. Przyja\u017a\u0144 zak\u0142ada zdolno\u015b\u0107 wyj\u015bcia poza siebie. Niepowtarzalne i cudowne w niej jest to, \u017ce rozgrywa si\u0119 pod znakiem wzajemnego obdarowywania i wspierania. […] Doskona\u0142a przyja\u017a\u0144 wyprowadza zaprzyja\u017anionych ludzi poza nich samych i \u0142\u0105czy we wsp\u00f3lnej trzeciej instancji – to w\u0142a\u015bnie odr\u00f3\u017cnia przyja\u017a\u0144 od mi\u0142o\u015bci erotycznej, kt\u00f3ra rozgrywa si\u0119 mi\u0119dzy dwojgiem: osobami kochanymi (Ch. Quarch).<\/span><\/span><\/p>\n

\n

\"\"Stanis\u0142aw Biel SJ – „Mi\u0142o\u015b\u0107 w dziesi\u0119ciu s\u0142owach”<\/span><\/span><\/a><\/h1>\n

Ksi\u0105\u017cka zawiera pog\u0142\u0119bione wyja\u015bnienie wszystkich dziesi\u0119ciu przykaza\u0144 oraz konkretne wskaz\u00f3wki, jak nimi \u017cy\u0107 na co dzie\u0144. Przytacza najcz\u0119stsze sposoby ich przekraczania, czyli grzechy, z kt\u00f3rymi si\u0119 zmagamy. Jednocze\u015bnie niesie przestrog\u0119 przed z\u0142udnym mniemaniem, \u017ce przykazania to przeszkoda na drodze do szcz\u0119\u015bcia i wolno\u015bci. Dzi\u0119ki wyja\u015bnieniom z Katechizmu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, cytatom ludzi Ko\u015bcio\u0142a oraz do\u015bwiadczeniu autora ksi\u0105\u017cka prezentuje szerokie spojrzenie na dziesi\u0119\u0107 Bo\u017cych s\u0142\u00f3w skierowanych do nas.<\/span><\/span><\/p>\n

Ojciec Stanis\u0142aw Biel pokazuje, \u017ce Dekalog to nie tylko zbi\u00f3r przykaza\u0144, kt\u00f3re trzeba zachowywa\u0107, ale przede wszystkim wyraz mi\u0142o\u015bci Boga do cz\u0142owieka. To w nich B\u00f3g wskaza\u0142 nam drog\u0119 do rado\u015bci i prawdziwego szcz\u0119\u015bcia. Mimo to cz\u0142owiek wielokrotnie nie potrafi lub nie chce tej Mi\u0142o\u015bci przyj\u0105\u0107. W\u00f3wczas odwraca si\u0119 od Boga. Aby tak si\u0119 nie sta\u0142o, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce najwa\u017cniejszym przykazaniem jest przykazanie mi\u0142o\u015bci.<\/span><\/span><\/p>\n