\n
Przewodnik Katolicki s. Ines Krawczyk MChR<\/p>\n
Dziecko jest nie tylko przysz\u0142o\u015bci\u0105 szcz\u0119\u015bliwych rodzin, spo\u0142ecze\u0144stw i pa\u0144stw, ale tak\u017ce jest przysz\u0142o\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. W jaki spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 spogl\u0105da na dziecko? Rozmowa z bp. Antonim D\u0142ugoszem o prawie do szcz\u0119\u015bcia, o dzieciach i rodzinie.<\/p>\n
\n
s. Ines Krawczyk MChr: Dziecko jest nie tylko przysz\u0142o\u015bci\u0105 szcz\u0119\u015bliwych rodzin, spo\u0142ecze\u0144stw i pa\u0144stw, ale tak\u017ce jest przysz\u0142o\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. W jaki spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 spogl\u0105da na dziecko?<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bp. Antoni D\u0142ugosz: O tym, \u017ce dziecko jest przysz\u0142o\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, przypomina\u0142 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II, m\u00f3wi\u0105c do m\u0142odzie\u017cy ale tak\u017ce i do nas wszystkich „Wy jeste\u015bcie moj\u0105 nadziej\u0105, wy jeste\u015bcie nadziej\u0105 Ko\u015bcio\u0142a”. Jako pierwszy papie\u017c napisa\u0142 te\u017c List do dzieci, w kt\u00f3rym u\u017cywa wobec nich pi\u0119knych okre\u015ble\u0144, takich jak „nadzieja rodziny”, „s\u0142o\u0144ce rodziny”.<\/p>\n
\n
I tak w\u0142a\u015bnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 patrzy na dziecko, chc\u0105c, by czu\u0142o si\u0119 w Ko\u015bciele, w rodzinie i w spo\u0142ecze\u0144stwie jak wyj\u0105tkowy dar od Pana Boga. Dziecko ma prawo czu\u0107 si\u0119 bezpieczne i kochane. Ma tak\u017ce prawo do tego, by rodzice mieli dla niego czas, by uczestniczyli w jego rado\u015bciach i smutkach i by pomagali mu w rozwoju wiary. Ponadto, by rodzice w\u0142a\u015bciwie przygotowali go do czekaj\u0105cych na niego zada\u0144 \u017cyciowych.<\/p>\n
\n
Szcz\u0119\u015bcie w rozumieniu i oczekiwaniach dziecka r\u00f3\u017cni si\u0119 od obiektywnego poj\u0119cia szcz\u0119\u015bcia\u2026<\/p>\n
\n
Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce inn\u0105 postaw\u0119 szcz\u0119\u015bcia prezentuje cz\u0142owiek doros\u0142y, a inn\u0105 dziecko. Do do\u015bwiadczenia autentycznego szcz\u0119\u015bcia u dziecka potrzebna jest w\u0142a\u015bciwa opieka i prowadzenie go przez rodzic\u00f3w i wychowawc\u00f3w. Dlatego musimy w tym momencie zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do sumienia. W pierwszej fazie rozwoju dziecka jest ono sumieniem anomicznym, prymitywnym. Specyfik\u0105 takiego sumienia jest kierowanie si\u0119 w \u017cyciu tym, co jest przyjemne i daje rado\u015b\u0107. Na tym etapie rozwoju sumienie nie potrafi dokona\u0107 oceny konsekwencji takich zachowa\u0144.<\/p>\n
\n
Dziecko zatem odrzuca wszystko, co wymaga wysi\u0142ku i podj\u0119cia trudu. Przyjmuje wi\u0119c za dobre to, co jest \u0142atwe i przyjemne. Natomiast to, co jest zwi\u0105zane z trudem, uwa\u017ca za z\u0142e.<\/p>\n
\n
Dlatego od samego pocz\u0105tku potrzebna jest jasna informacja ze strony rodzic\u00f3w, a tak\u017ce ich autentyczne \u015bwiadectwo, by dziecko zrozumia\u0142o, czym jest prawdziwe szcz\u0119\u015bcie w znaczeniu fizycznym i duchowym. St\u0105d bardzo \u0142atwo zobaczy\u0107, \u017ce ka\u017cde dziecko jest nie tylko darem dla rodziny, ale tak\u017ce i wielkim zadaniem. Rodzice s\u0105 dla dziecka pierwszymi zwiastunami wiary, pierwszymi nauczycielami i katechetami. I je\u015bli m\u0105drze nim pokieruj\u0105, dziecko zrozumie, na czym polega autentyczne szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n
\n
M\u00f3wi\u0105c o szcz\u0119\u015bciu, wyczuwa si\u0119 czasami rodzaj napi\u0119cia, dysonansu mi\u0119dzy szcz\u0119\u015bciem duchowym a fizycznym.<\/p>\n
\n
Samo poj\u0119cie szcz\u0119\u015bcia jest tylko jakim\u015b teoretycznym okre\u015bleniem, kt\u00f3re zawsze si\u0119 wi\u0105\u017ce z \u017cyciem cz\u0142owieka, z jego egzystencj\u0105. Dlatego rozr\u00f3\u017cniamy spraw\u0119 szcz\u0119\u015bcia w znaczeniu duchowym i fizycznym. Fizyczne szcz\u0119\u015bcie wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym, by cz\u0142owiek nie cierpia\u0142, by m\u00f3g\u0142 si\u0119 odpowiednio rozwija\u0107 i zaspokaja\u0107 swoje potrzeby zwi\u0105zane z rozwojem fizycznym. A szcz\u0119\u015bcie duchowe to jest to, o czym m\u00f3wi nam Pan Jezus, nazywaj\u0105c w Kazaniu na g\u00f3rze szcz\u0119\u015bliwymi, czyli b\u0142ogos\u0142awionymi, tych, kt\u00f3rzy po ludzku s\u0105dz\u0105c, przegrywaj\u0105 \u017cycie. To s\u0105 cierpi\u0105cy, prze\u015bladowani i ci, kt\u00f3rym pozornie nic si\u0119 w \u017cyciu nie uda\u0142o. Jednak kiedy si\u0119 jest przyjacielem Jezusa, to nawet te trudne momenty \u017cycia mo\u017cna pi\u0119knie prze\u017cy\u0107 i odnale\u017a\u0107 w nich szcz\u0119\u015bcie. Niemniej dziecko nie jest jeszcze na takim etapie rozwoju, by w\u0142a\u015bciwie zrozumia\u0142o te zawi\u0142o\u015bci. Na etapie sumienia dziecka, czyli sumienia anomicznego, dzieci nie rozumiej\u0105, \u017ce autentyczne do\u015bwiadczenie szcz\u0119\u015bcia wymaga wysi\u0142ku, a nawet te\u017c pewnej ofiary.<\/p>\n
\n
Dzieci bez pomocy rodzic\u00f3w nie rozumiej\u0105, \u017ce aby by\u0107 naprawd\u0119 szcz\u0119\u015bliwym, trzeba si\u0119 napracowa\u0107, \u017ce do szcz\u0119\u015bcia czasami idzie si\u0119 pod g\u00f3r\u0119\u2026<\/p>\n
\n
Dlatego tak istotna jest jasna postawa rodzic\u00f3w. Rodzice dobrze wiedz\u0105, \u017ce dzieci buntuj\u0105 si\u0119, kiedy zaczyna si\u0119 od nich wymaga\u0107. Ale mimo tych bunt\u00f3w dziecko jest bardzo otwarte na wszystkie prawdy, jakie przekazuj\u0105 mu rodzice i wychowawcy. Obdarza ich te\u017c ogromnym zaufaniem. Dlatego, by dziecko autentycznie odkry\u0142o obiektywn\u0105 prawd\u0119 o szcz\u0119\u015bciu, potrzebny jest nie tylko s\u0142owny przekaz, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadectwo rodzic\u00f3w. Tak jasne i jednoznaczne, by dziecko patrz\u0105c na nich, mog\u0142o ich na\u015bladowa\u0107.<\/p>\n
\n
Wa\u017cny jest wi\u0119c etap w\u0142a\u015bciwego formowania sumienia rodzic\u00f3w, wychowawc\u00f3w i wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na wychowywanie dzieci.<\/p>\n
\n
Tak, bo przy formowaniu sumienia heteronomicznego, kt\u00f3re jest kolejnym etapem rozwoju sumienia anomicznego, je\u015bli rodzice s\u0105 anty\u015bwiadectwem w prze\u017cywaniu szcz\u0119\u015bcia, a szczeg\u00f3lnie w do\u015bwiadczeniu wiary wtedy dziecko automatycznie przejmuje ich postawy. Dopiero kiedy dziecko wejdzie w wiek dojrzewania i przechodzi w faz\u0119 sumienia autonomicznego, zauwa\u017ca mankamenty rodzic\u00f3w, kt\u00f3re potrafi w\u0142a\u015bciwie oceni\u0107, a nast\u0119pnie wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z tego, co jest obiektywn\u0105 prawd\u0105 o ile tylko ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania tej prawdy. W takich sytuacjach olbrzymi\u0105 rol\u0119 do odegrania maj\u0105 wychowawcy i katecheci. Nawet je\u015bli rodzina nie staje na wysoko\u015bci zadania, to o ile wychowawcy i katecheci potrafi\u0105 by\u0107 dla dziecka autorytetem, istnieje ogromna szansa, \u017ce przejmie ono te postawy, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie oni mu przekazuj\u0105.<\/p>\n
\n
Sporo miejsca po\u015bwi\u0119cili\u015bmy prawom dziecka, ale dziecko opr\u00f3cz praw ma tak\u017ce obowi\u0105zki, kt\u00f3re powinno zna\u0107 i wype\u0142nia\u0107, by si\u0119 w\u0142a\u015bciwie mog\u0142o rozwija\u0107.<\/p>\n
\n
Oczywi\u015bcie! Praw, kt\u00f3re maj\u0105 dzieci, jest bardzo du\u017co i oczywi\u015bcie musimy je wszyscy z uwag\u0105 respektowa\u0107. Niemniej w czasie formacji dziecka nale\u017cy przypomnie\u0107 mu, \u017ce ma nie tylko prawa, ale tak\u017ce i obowi\u0105zki o czym nierzadko zapominamy w chwilach, kiedy stajemy w obronie dziecka. Musimy dba\u0107 o to, by dziecko, jako istota rozumna i wolna, zna\u0142o zar\u00f3wno swoje prawa, jak i obowi\u0105zki, i by je tak\u017ce respektowa\u0142o.<\/p>\n
\n
Dziecko musi by\u0107 wi\u0119c obj\u0119te niejako „dwoma ramionami” prawami i obowi\u0105zkami. Dopiero wtedy jest szansa na osi\u0105gni\u0119cie autentycznego szcz\u0119\u015bcia?<\/p>\n
\n
Tak. Dopiero kiedy po\u0142\u0105czymy te dwa ramiona, czyli przywileje dziecka z obowi\u0105zkami, b\u0119dziemy mogli formowa\u0107 dziecko w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy i zdrowy, wierz\u0105c, \u017ce b\u0119dzie ono w pe\u0142ni szcz\u0119\u015bliwe.<\/p>\n
\n
\u00c0 propos obowi\u0105zk\u00f3w. Na kt\u00f3re Ksi\u0105dz Biskup zwr\u00f3ci\u0142by szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119?<\/p>\n
\n
Moim zdaniem podstawowym obowi\u0105zkiem dziecka jest otwiera\u0107 si\u0119 na propozycje, jakie przedk\u0142adaj\u0105 mu rodzice, nauczyciele i wychowawcy. Pos\u0142usze\u0144stwo wobec rodzic\u00f3w i wychowawc\u00f3w to nic innego jak wype\u0142nianie czwartego przykazania „Czcij ojca swego i matk\u0119 swoj\u0105”. Mowa tu oczywi\u015bcie nie tylko o rodzicach, ale tak\u017ce o nauczycielach i wychowawcach. Jest to niezwykle wa\u017cne we w\u0142a\u015bciwym rozwoju dziecka.<\/p>\n
\n
Chodzi wi\u0119c o pewn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy prawem a obowi\u0105zkiem. Zatem kiedy ju\u017c ona nast\u0105pi, mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o szcz\u0119\u015bciu?<\/p>\n
\n
Tak, w\u0142a\u015bnie wtedy! Bo je\u015bli b\u0119dzie wszystko oparte tylko na prawach, dziecko stanie si\u0119 snobem. W naturalny spos\u00f3b si\u0119 je os\u0142abi i dziecko zamknie si\u0119 w sobie. Wprowadzenie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy prawami a obowi\u0105zkami mo\u017ce w spos\u00f3b autentyczny i obiektywny formowa\u0107 cz\u0142owieka i prowadzi\u0107 w kierunku prawdziwego szcz\u0119\u015bcia.<\/p>\n
\n
Pozostajemy wi\u0119c w atmosferze wymaga\u0144, kt\u00f3re nie zawsze s\u0105 \u0142atwe i przyjemne. W spos\u00f3b naturalny wywo\u0142uj\u0105 pewien rodzaj l\u0119ku czy obawy. Papie\u017c Jan Pawe\u0142 II zach\u0119ca jednak, by\u015bmy si\u0119 nie bali wymaga\u0144.<\/p>\n
\n
Tak. M\u00f3wi\u0142 do nas: „Musicie od siebie wymaga\u0107, nawet gdyby inni od was nie wymagali”. S\u0142owa te by\u0142y skierowanie nie tylko do m\u0142odzie\u017cy, ale do nas wszystkich, tak\u017ce do dzieci i rodzic\u00f3w. Dlatego rodzice musz\u0105 pami\u0119ta\u0107, do czego si\u0119 zobowi\u0105zywali w sakramencie ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Zaprosili do swojego \u017cycia Jezusa, by z Nim rozwi\u0105zywa\u0107 wszystkie problemy \u017cyciowe, a tak\u017ce te zwi\u0105zane z obiektywn\u0105 formacj\u0105 swoich dzieci. Musz\u0105 te\u017c pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce s\u0105 pierwszymi zwiastunami wiary w \u017cyciu swoich dzieci, pierwszymi katechetami i pierwszymi kap\u0142anami ma\u0142ego domowego Ko\u015bcio\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i szko\u0142a spe\u0142niaj\u0105 wobec rodziny rol\u0119 tylko s\u0142u\u017cebn\u0105 o tym rodzice powinni pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n
\n
Nierzadko zdarza si\u0119, \u017ce rodzice maj\u0105c problemy z dzie\u0107mi, ch\u0119tnie posy\u0142aj\u0105 je do szk\u00f3\u0142 prowadzonych przez zakony b\u0105d\u017a parafie, oczekuj\u0105c, \u017ce ksi\u0119\u017ca b\u0105d\u017a zakonnicy odpowiednio wychowaj\u0105 dziecko, a sami zwalniaj\u0105 si\u0119 z realizacji tego zadania. A to przecie\u017c rodzice s\u0105 najwa\u017cniejsi w \u017cyciu i wychowaniu dziecka i powinni by\u0107 najwi\u0119kszym autorytetem dla dzieci.<\/p>\n
\n
Przypominamy wi\u0119c o zasadzie „by\u0107”, a nie „mie\u0107”?<\/p>\n
\n
Oczywi\u015bcie! Rodzice dbaj\u0105, by zapewni\u0107 dziecku byt materialny, dziecko ma „mie\u0107”. Jednocze\u015bnie zapominaj\u0105, \u017ce na pierwszym miejscu dziecko ma „by\u0107”. Ma by\u0107 odpowiedzialnym cz\u0142owiekiem za siebie i za innych. A je\u015bli dziecko ma co\u015b „mie\u0107”, to przede wszystkim czas i mi\u0142o\u015b\u0107 rodzic\u00f3w. Bo jest to najwi\u0119kszy dar obecno\u015b\u0107 rodzica w rado\u015bciach i zmartwieniach dziecka.<\/p>\n
\n
Jaka wed\u0142ug Ksi\u0119dza Biskupa jest najwi\u0119ksza bieda naszych dzieci?<\/p>\n
\n
Najwi\u0119ksz\u0105 bied\u0105 dzieci jest panuj\u0105ca w ich \u017cyciu „schizofrenia”. Ot\u00f3\u017c w szkole i na katechezie spotykaj\u0105 si\u0119 z wieloma prawdami, natomiast nierzadko w domu postawa rodzic\u00f3w jest antykatechez\u0105. Wtedy dziecko stoi na rozdro\u017cu, pytaj\u0105c, kto tak naprawd\u0119 ma racj\u0119? Do pewnego wieku dziecko zawsze p\u00f3jdzie za rodzicami. Dopiero kiedy zaczyna dojrzewa\u0107, analizuje ich postawy i zaczyna obiektywnie ocenia\u0107 odmienne stanowiska.<\/p>\n
\n
Nierzadko okazuje si\u0119, \u017ce nie zawsze rodzice mieli racj\u0119, bo prawdy, z kt\u00f3rymi dziecko si\u0119 spotyka\u0142o na katechezie czy w ko\u015bciele, okazuj\u0105 si\u0119 obiektywnymi prawdami.<\/p>\n
\n
Ale do takich wniosk\u00f3w mo\u017ce doj\u015b\u0107 dopiero wtedy, kiedy ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u017cszej oceny swojego \u017cycia i \u017cycia rodzic\u00f3w.<\/p>\n
\n
Katecheci i wychowawcy staj\u0105 si\u0119 czasami bezradni wobec takiej rzeczywisto\u015bci\u2026<\/p>\n
\n
Tak, ale nie wolno zapomina\u0107 o tym, \u017ce przede wszystkim jeste\u015bmy \u015bwiadkami tych prawd, kt\u00f3re g\u0142osimy. Dziecko bezb\u0142\u0119dnie wyczuwa granice prawdy i fa\u0142szu. Jan Pawe\u0142 II m\u00f3wi\u0142, \u017ce „je\u015bli chcesz by\u0107 nauczycielem jakich\u015b prawd, po pierwsze musisz by\u0107 \u015bwiadkiem tej prawdy”.<\/p>\n
\n
Pracuje Ksi\u0105dz Biskup wiele lat z dzie\u0107mi i dla dzieci. Co Ksi\u0119dzu Biskupowi daje kontakt z dzie\u0107mi?<\/p>\n
\n
Przede wszystkim ucz\u0105 mnie szczero\u015bci i otwarto\u015bci na to, co si\u0119 im przekazuje. Niemniej na pierwszym miejscu zachwycaj\u0105 mnie tym, \u017ce nie maj\u0105 podw\u00f3jnego oblicza, ale s\u0105 autentyczne. Tak jak odbieraj\u0105 poszczeg\u00f3lne wydarzenia czy tre\u015bci, tak je oceniaj\u0105 cho\u0107by nie zawsze mia\u0142y racj\u0119. Ale nie ma w nich ob\u0142udy i to mi si\u0119 podoba. Dopiero doro\u015bli manieruj\u0105 dzieci i od doros\u0142ych dziecko uczy si\u0119 czasami skrajnych postaw. Podziwiam ich autentyczn\u0105 niewinno\u015b\u0107 je\u015bli oczywi\u015bcie nie s\u0105 wcze\u015bniej zmanierowane przez \u015bwiat doros\u0142ych. Dzieci maj\u0105 jedn\u0105 twarz i to jest pi\u0119kne.<\/p>\n
\n
Czego \u017cyczy\u0142by Ksi\u0105dz Biskup dzieciom z okazji Dnia Dziecka?<\/p>\n
\n
\u017bycz\u0119, by by\u0142y autentycznym prezentem dla rodzic\u00f3w przez mi\u0142o\u015b\u0107 ale nie tylko t\u0119 s\u0142own\u0105, lecz tak\u017ce wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 w czynach. Rodzicom natomiast \u017cycz\u0119, by byli darem obecno\u015bci w \u017cyciu swoich dzieci, by prze\u017cywali razem z dzie\u0107mi wszystkie rado\u015bci i smutki, jakie s\u0105 udzia\u0142em ich \u017cycia.<\/p>\n
\n
Niech dzieci b\u0119d\u0105 prawdziwym darem i prezentem dla swoich rodzic\u00f3w.<\/p>\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przewodnik Katolicki s. Ines Krawczyk MChR Dziecko jest nie tylko przysz\u0142o\u015bci\u0105 szcz\u0119\u015bliwych rodzin, spo\u0142ecze\u0144stw i pa\u0144stw, ale tak\u017ce jest przysz\u0142o\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. W jaki spos\u00f3b Ko\u015bci\u00f3\u0142 spogl\u0105da na dziecko? Rozmowa z bp. Antonim D\u0142ugoszem o prawie do szcz\u0119\u015bcia, o dzieciach i rodzinie. s. Ines Krawczyk MChr: Dziecko jest nie tylko przysz\u0142o\u015bci\u0105 szcz\u0119\u015bliwych rodzin, spo\u0142ecze\u0144stw i pa\u0144stw,…<\/p>\n