{"id":16894,"date":"2026-03-03T14:03:28","date_gmt":"2026-03-03T13:03:28","guid":{"rendered":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/?p=16894"},"modified":"2026-03-03T14:04:36","modified_gmt":"2026-03-03T13:04:36","slug":"485-rocznica-urodzin-ks-jakuba-wujka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/?p=16894","title":{"rendered":"485.rocznica urodzin ks. Jakuba Wujka"},"content":{"rendered":"

W br. mija 485.rocznica urodzin jezuity ks. Jakuba Wujka \u2013 w\u0105growczanina, jednego z najwi\u0119kszych i najwybitniejszych polskich biblist\u00f3w, t\u0142umacza Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk polski. Publikuj\u0105c poni\u017cej artyku\u0142 o. Dariusza Andrzejewskiego CSSp,<\/strong><\/em> zach\u0119cam r\u00f3wnie\u017c do zapoznania si\u0119 z wymienionymi w artykule publikacjami, by wiedza o wielce zas\u0142u\u017conym naszym przodku, utrwala\u0142a si\u0119 w naszej pami\u0119ci.<\/p>\n

Janusz Marczewski<\/p>\n

Biblista z W\u0105growca<\/span> <\/strong>o. Dariusz W. Andrzejewski CSSp<\/em>
\n27 lipca 2007 roku mija 410. rocznica \u015bmierci jednego z najwi\u0119kszych i najwybitniejszych polskich biblist\u00f3w niezwyk\u0142ego t\u0142umacza Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk polski jezuity, ksi\u0119dza Jakuba Wujka. Korzenie Ksi\u0105dz Jakub Wujek urodzi\u0142 si\u0119 w W\u0105growcu w 1541 roku, w rodzinie mieszcza\u0144skiej. Jego rodzicami byli El\u017cbieta, z domu Zdunek i Maciej Wujek. Ojciec by\u0142 s\u0119dzi\u0105 prawa…
\n27 lipca 2007 roku mija 410. rocznica \u015bmierci jednego z najwi\u0119kszych i najwybitniejszych polskich biblist\u00f3w \u2013 niezwyk\u0142ego t\u0142umacza Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk polski \u2013 jezuity, ksi\u0119dza Jakuba Wujka.<\/p>\n

Korzenie<\/strong><\/em><\/span>
\nKsi\u0105dz Jakub Wujek urodzi\u0142 si\u0119 w W\u0105growcu w 1541 roku, w rodzinie mieszcza\u0144skiej. Jego rodzicami byli El\u017cbieta, z domu Zdunek i Maciej Wujek. Ojciec by\u0142 s\u0119dzi\u0105 prawa magdeburskiego i \u0142awnikiem s\u0105du miejskiego w W\u0105growcu, a zarazem znanym i zamo\u017cnym piwowarem.<\/p>\n

Sam Jakub Wujek by\u0142 prawdopodobnie jedynakiem. Pocz\u0105tkowo pobiera\u0142 nauki w przyklasztornej szkole cysterskiej w W\u0105growcu, p\u00f3\u017aniej kontynuowa\u0142 swoj\u0105 edukacj\u0119 w Henrykowie i we Wroc\u0142awiu. 26 kwietnia 1558 roku zapisa\u0142 si\u0119 do Akademii Krakowskiej i zosta\u0142 studentem na wydziale \u201eAtrium\u201d.<\/p>\n

W 19. roku \u017cycia, po uko\u0144czeniu nauki w Krakowie, Jakub Wujek przebywa\u0142 na dworze biskupa che\u0142mskiego Jakuba Ucha\u0144skiego, p\u00f3\u017aniejszego prymasa Polski, kt\u00f3ry by\u0142 te\u017c jego protektorem. To biskup Jakub Ucha\u0144ski wys\u0142a\u0142 Jakuba na dalsze studia do Wiednia. Tam w 1564 roku otrzyma\u0142 tytu\u0142 magistra filozofii. Na pocz\u0105tku 1565 roku zosta\u0142 pisarzem i sekretarzem na dworze prymasa abp. Jakuba Ucha\u0144skiego. W tym samym czasie g\u0142\u0119boko zastanawia\u0142 si\u0119 tak\u017ce nad wyborem w\u0142asnej drogi \u017cyciowej.<\/p>\n

Jezuici<\/strong><\/em><\/span>
\nPo rekolekcjach wielkopostnych w 1565 roku zdecydowa\u0142 si\u0119 wst\u0105pi\u0107 do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego w Rzymie. 25 lipca tego\u017c roku Wujek przyby\u0142 do domu zakonnego przy ko\u015bciele \u015bw. Andrzeja na Kwirynale i ju\u017c 8 grudnia tego samego roku z\u0142o\u017cy\u0142 pierwsze \u015bluby zakonne. Od grudnia 1565 do sierpnia 1567 roku kontynuowa\u0142 studia teologiczne w Kolegium Rzymskim.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1567 roku Jakub Wujek wr\u00f3ci\u0142 do kraju i zamieszka\u0142 w domu zakonnym w Braniewie. B\u0119d\u0105c w tamtejszym kolegium jezuickim, uzyska\u0142 tytu\u0142 magistra sztuk i bakalaureat z teologii. Nast\u0119pnie w latach 1567-1571 przebywa\u0142 w kolegium w Pu\u0142tusku, gdzie naucza\u0142 retoryki, katechizmu i wyk\u0142ada\u0142 Ewangelie. Tutaj tak\u017ce sko\u0144czy\u0142 studium z teologii, aby uzyska\u0107 doktorat.<\/p>\n

W pa\u017adzierniku 1568 roku z\u0142o\u017cy\u0142 \u015bluby wieczyste w zakonie jezuickim, a nied\u0142ugo potem przyj\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako 27-latek, \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Na pocz\u0105tku 1569 roku m\u0142ody kap\u0142an zostaje mianowany kaznodziej\u0105 kolegiaty pu\u0142tuskiej, wicerektorem i prokuratorem domu zakonnego. W grudniu 1569 roku ks. Jakub, ze wzgl\u0119du na stan zdrowia i z powodu podejrzenia o gru\u017alic\u0119, zosta\u0142 wys\u0142any na rekonwalescencj\u0119 do rodzinnego W\u0105growca. W czasie podr\u00f3\u017cy do rodzinnego miasta g\u0142osi\u0142 kazania w Warszawie, \u0141owiczu, Uniejowie i Poznaniu.<\/p>\n

Kolegium w Poznaniu<\/strong><\/em><\/span>
\n22 grudnia 1570 roku w kolegium pu\u0142tuskim ks. Jakub Wujek obroni\u0142 tezy doktorskie z teologii i otrzyma\u0142 promocj\u0119 na doktora teologii. By\u0142o to swego rodzaju podsumowanie edukacji, kt\u00f3r\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w rodzinnym W\u0105growcu, a po 20 latach solidnej nauki zwie\u0144czy\u0142 w Pu\u0142tusku uzyskaniem wa\u017cnego tytu\u0142u naukowego.<\/p>\n

W czerwcu 1571 roku otwarto nowe Kolegium Jezuickie w Poznaniu. Funkcj\u0119 jego superiora powierzono w\u0142a\u015bnie ks. Wujkowi. Powodzenie i rozkwit nowej jezuickiej plac\u00f3wki w Poznaniu wi\u0105zano z blisko\u015bci\u0105 rodzinnego miasta superiora. W\u0142adze Towarzystwa Jezusowego liczy\u0142y na wsparcie ojc\u00f3w cysters\u00f3w, kt\u00f3rzy z sukcesem rozwijali W\u0105growiec oraz prowadzili pr\u0119\u017cn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 szkoln\u0105, wychowawcz\u0105 i duszpastersk\u0105, a sam ks. Jakub Wujek utrzymywa\u0142 bliskie kontakty z opactwem i rodzinnym miastem.<\/p>\n

W czasie swej pracy w Poznaniu cz\u0119sto przybywa\u0142 do rodzinnego W\u0105growca. W lipcu 1571 roku wraz z kilkoma wsp\u00f3\u0142bra\u0107mi g\u0142osi\u0142 m.in. kazania w ko\u015bcio\u0142ach w\u0105growieckich, a w styczniu 1572 roku uda\u0142 si\u0119 do opata cysters\u00f3w z pro\u015bb\u0105 o finansowe wsparcie dla kolegium jezuickiego w Poznaniu.<\/p>\n

Nadszed\u0142 rok 1573. 25 czerwca przy ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny w Poznaniu Towarzystwo Jezusowe otworzy\u0142o szko\u0142\u0119, kt\u00f3rej 8 wrze\u015bnia tego roku pierwszym rektorem mianowano ks. Jakuba Wujka. Jezuici otrzymali w\u00f3wczas tak\u017ce w posiadanie ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Stanis\u0142awa Biskupa, kt\u00f3ry wzbogacili relikwiami \u201ez orszaku \u015bw. Urszuli\u201d, pochodz\u0105cymi z opactwa cysterskiego w W\u0105growcu. Relikwie na r\u0119ce ks. Jakuba Wujka przekaza\u0142 opat w\u0105growiecki, ojciec Andrzej Gozdawa Dzier\u017canowski. Relikwie \u015bw. Urszuli z klasztoru oo. Cysters\u00f3w z W\u0105growca przebywa\u0142y w ko\u015bciele \u015bw. Stanis\u0142awa do ok. 1686 roku, a nast\u0119pnie zosta\u0142y przeniesione do fary pozna\u0144skiej, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnym ko\u015bcio\u0142em jezuickim w stolicy Wielkopolski.<\/p>\n

Dawne Kolegium Jezuickie i ko\u015bci\u00f3\u0142 farny w Poznaniu<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

Ku przek\u0142adowi Biblii<\/strong><\/em>
\nNa pocz\u0105tku 1578 roku ks. Wujek otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na rektora kolegium jezuickiego w Wilnie i w maju tego samego roku opu\u015bci\u0142 Pozna\u0144. Kolegium wile\u0144skie istnia\u0142o ju\u017c od 1570 roku i prowadzi\u0142o edukacj\u0119 w zakresie gramatyki, humanistyki i retoryki. W czasie, kiedy Jakub Wujek urz\u0119dowa\u0142 jako rektor kolegium, kr\u00f3l Stefan Batory aktem z 7 lipca 1578 roku podni\u00f3s\u0142 kolegium Towarzystwa Jezusowego do rangi Akademii Wile\u0144skiej.<\/p>\n

W sierpniu 1579 roku ks. Wujek uda\u0142 si\u0119 jako misjonarz i kaznodzieja do Siedmiogrodu. Natomiast ju\u017c w maju 1581 roku otworzy\u0142 tam pierwsze kolegium i zosta\u0142 jego rektorem. Funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 do stycznia 1584 roku, a dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej uda\u0142 si\u0119 na odpoczynek do Jaros\u0142awia.<\/p>\n

W czasie pobytu w Jaros\u0142awiu pracowa\u0142 nad r\u00f3\u017cnymi publikacjami w dziedzinie teologii i egzegezy Pisma \u015awi\u0119tego. W maju 1584 roku bra\u0142 udzia\u0142 w kongregacji Towarzystwa Jezusowego w Kaliszu. Powsta\u0142a w\u00f3wczas idea przygotowania katolickiego przek\u0142adu Biblii na j\u0119zyk polski. Na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1584 roku uda\u0142 si\u0119 do Lwowa, gdzie wyg\u0142asza\u0142 kazania w tamtejszej katedrze. Pod koniec 1584 roku przebywa\u0142 w Rzymie, gdzie uzyska\u0142 oficjalne pozwolenie na przet\u0142umaczenie Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk polski.<\/p>\n

Prace nad t\u0142umaczeniem<\/strong><\/em><\/span>
\nOd wiosny 1585 roku przebywa\u0142 w kolegiach w Krakowie, Poznaniu i Braniewie oraz gromadzi\u0142 warsztat naukowy do rozpocz\u0119cia prac nad t\u0142umaczeniem Biblii. Potem przez kilka kolejnych lat t\u0142umaczy\u0142 fragmenty \u015awi\u0119tej Ksi\u0119gi. Gdy w maju 1589 roku obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 superiora domu zakonnego \u015bw. Barbary w Krakowie, kontynuowa\u0142 t\u0142umaczenie Biblii, a ju\u017c latem 1589 roku doprowadzi\u0142 do ko\u0144ca prace nad przek\u0142adem Nowego Testamentu.<\/p>\n

Urz\u0105d prze\u0142o\u017conego w Krakowie pe\u0142ni\u0142 do pa\u017adziernika 1592 roku i nast\u0119pnie zosta\u0142 skierowany do Poznania, aby doko\u0144czy\u0107 t\u0142umaczenie ca\u0142ego Pisma \u015awi\u0119tego. 20 kwietnia nast\u0119pnego roku zosta\u0142a przez niego podpisana, a potem wydana drukiem \u201ePrzedmowa do Nowego Testamentu\u201d. W lutym 1594 roku wydano drukiem \u201ePsa\u0142terz\u201d oraz drugie wydanie Nowego Testamentu.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku 1597 roku ks. Jakub Wujek ponownie zamieszka\u0142 w kolegium \u015bw. Barbary w Krakowie i tam sp\u0119dzi\u0142 ostatnie miesi\u0105ce \u017cycia. Zmar\u0142 27 lipca 1597 roku i zosta\u0142 pochowany w podziemiach ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Barbary w Krakowie, tu\u017c przy bazylice Mariackiej.<\/p>\n

T\u0142umaczenie Biblii w przek\u0142adzie ks. Jakuba Wujka ukaza\u0142o si\u0119 ju\u017c po jego \u015bmierci w Krakowie, 25 sierpnia 1599 roku, nak\u0142adem prymasa Karnkowskiego.<\/p>\n

Dziedzictwo wielkiego t\u0142umacza<\/strong><\/em><\/span>
\nKsi\u0105dz Jakub Wujek z W\u0105growca by\u0142 jednym z pierwszych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wst\u0105pili do Towarzystwa Jezusowego, wybitnym teologiem, a jednocze\u015bnie skromnym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017cbie Bogu i zakonowi. W czasie swego bogatego i pracowitego \u017cycia napisa\u0142 i wyda\u0142 ponad 30 publikacji. Jego najwi\u0119kszym dzie\u0142em by\u0142o przet\u0142umaczenie na j\u0119zyk polski ca\u0142ej Biblii.<\/p>\n

Wa\u017cnym przyczynkiem do pog\u0142\u0119bienia wiedzy o ks. Jakubie Wujku by\u0142 Kongres Biblist\u00f3w Polskich w W\u0105growcu, zorganizowany w dniach 20-27 maja 1973 roku, kt\u00f3ry odbywa\u0142 si\u0119 w murach klasztoru pocysterskiego, gdzie swoje pierwsze nauki pobiera\u0142 p\u00f3\u017aniejszy wybitny biblista i teolog. W kongresie uczestniczyli m.in. kardyna\u0142owie Stefan Wyszy\u0144ski, Prymas Polski i Karol Wojty\u0142a, metropolita krakowski oraz wielu wybitnych profesor\u00f3w teologii i Pisma \u015awi\u0119tego z ca\u0142ej Polski.<\/p>\n

W roku 410. rocznicy \u015bmierci wielkiego biblisty zach\u0119cam do zapoznania si\u0119 i wnikliwego przestudiowania nast\u0119puj\u0105cych publikacji: L. Grajkowska, \u201eKs. Jakub Wujek z W\u0105growca \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107\u201d, (\u201eZeszyt Biograficzny Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Ziemi Pa\u0142uckiej\u201d), W\u0105growiec 1995; D. Ku\u017amina, \u201eJakub Wujek (1541-1597), Pisarz, T\u0142umacz i Misjonarz\u201d, Warszawa 2004. Ww. opracowania sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 dla publikowanego artyku\u0142u.<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W br. mija 485.rocznica urodzin jezuity ks. Jakuba Wujka \u2013 w\u0105growczanina, jednego z najwi\u0119kszych i najwybitniejszych polskich biblist\u00f3w, t\u0142umacza Pisma \u015awi\u0119tego na j\u0119zyk polski. Publikuj\u0105c poni\u017cej artyku\u0142 o. Dariusza Andrzejewskiego CSSp, zach\u0119cam r\u00f3wnie\u017c do zapoznania si\u0119 z wymienionymi w artykule publikacjami, by wiedza o wielce zas\u0142u\u017conym naszym przodku, utrwala\u0142a si\u0119 w naszej pami\u0119ci. Janusz Marczewski…<\/p>\n

\n Czytaj dalej<\/a>\n <\/p>","protected":false},"author":67,"featured_media":16900,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,53,230,1,206],"tags":[22],"class_list":["post-16894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biografie","category-galeria","category-info","category-glowna","category-wspomnienie-swiadectwo","tag-ks-jakub-wujek"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16894"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16897,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16894\/revisions\/16897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}