Ks. Stefan Uchacz CM
\nDOTRZYMYWANIE TOWARZYSTWA MARYI
\nRozwa\u017cania r\u00f3\u017ca\u0144cowe na I soboty miesi\u0105ca<\/p>\n
Tajemnice \u015bwiat\u0142a
\nI tajemnica:
\nChrzest Pana Jezusa w Jordanie<\/p>\n
Fakt przyj\u0119cia chrztu przez Jezusa od Jana Chrzciciela jest bezsporny. Odnotowuj\u0105 go wszyscy trzej Ewangeli\u015bci synoptyczni: \u015bw. Mateusz (3, 13-17), \u015bw. Marek (1, 9-11) i \u015bw. \u0141ukasz (3, 21-22). Po\u015bwiadcza ten fakt r\u00f3wnie\u017c pierwotna katecheza apostolska znajduj\u0105ca si\u0119 w Dziejach Apostolskich (1, 5.22; 10, 37; 11, 6; 13, 24-25; 18, 25; 19, 3-4).Chocia\u017c opisy te r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy sob\u0105 tak pod wzgl\u0119dem d\u0142ugo\u015bci, jak i interpretacji, nie mnie jednak daje si\u0119 w nich wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy wsp\u00f3lne elementy: sam fakt chrztu, g\u0142os z nieba, Duch \u015awi\u0119ty w postaci go\u0142ebicy.<\/p>\n
A\/. fakt przyj\u0119cia chrztu przez Jezusa i jego znaczenie<\/p>\n
Z pierwszych s\u0142\u00f3w zapisu \u015bw. Mateusza (3,3-14) wynika, \u017ce Jezus chcia\u0142 by\u0107 ochrzczony przez Jana. W tym celu przeszed\u0142 przez ca\u0142\u0105 Galile\u0119 nad Jordan, gdzie Jan udziela\u0142 chrztu. Wobec protestu Jana, przeczuwaj\u0105cego wyj\u0105tkow\u0105 Jego godno\u015b\u0107 i bezgrzeszno\u015b\u0107, Jezus wyra\u017anie potwierdza nieodwo\u0142alno\u015b\u0107 swej decyzji i motywuje j\u0105 s\u0142owami: \u201ePozw\u00f3l teraz, bo tak godzi si\u0119 nam wype\u0142ni\u0107 ca\u0142\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d (3,15). Jezus chce wi\u0119c by\u0107 ochrzczony, aby wype\u0142ni\u0107 ca\u0142\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107, tzn. wype\u0142ni\u0107 dok\u0142adnie wszystko to, co podkre\u015bli Jego solidarno\u015b\u0107 z grzesznym cz\u0142owiekiem. Chrzest bowiem, kt\u00f3rego udziela\u0142 Jan by\u0142 traktowany na r\u00f3wni z obrzezaniem jako znak przynale\u017cno\u015bci do potomstwa Abrahamowego, do prawdziwego ludu Bo\u017cego. W obrz\u0119dzie swym zawiera\u0142 wyznanie grzech\u00f3w i pokut\u0119 oraz oznacza\u0142 ca\u0142kowite nawr\u00f3cenie si\u0119 cz\u0142owieka i jego zaanga\u017cowanie w s\u0142u\u017cb\u0119 Bo\u017c\u0105 w oczekiwaniu na przyj\u015bcie Mesjasza. Przez przyj\u0119cie Janowego chrztu Jezus chce dobrowolnie stan\u0105\u0107 mi\u0119dzy grzesznikami, chce by\u0107 solidarnym z ka\u017cdym cz\u0142owiekiem, w ca\u0142ej jego s\u0142abo\u015bci, w jego pokucie i pro\u015bbie o przebaczenie, aby zjednoczony z ca\u0142ym jego ub\u00f3stwem m\u00f3c jak najdoskonalej dokona\u0107 jego odnowienia i zbawienia.<\/p>\n
W Jezusowym chrzcie w Jordanie powiedziane zosta\u0142o w\u0142a\u015bciwie wszystko, przedstawiony zosta\u0142 ca\u0142y program Jego publicznej dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 chrzest rozpoczyna\u0142. Odt\u0105d Jezus ju\u017c nie b\u0119dzie chcia\u0142 niczego innego, jak tylko \u201ezanurzy\u0107 si\u0119\u201d w \u015bwiecie grzesznik\u00f3w, aby sk\u0142oni\u0107 ich wol\u0119 ku nawr\u00f3ceniu. Co zreszt\u0105 w konsekwencji zaprowadzi\u0142o Go na krzy\u017c. Ju\u017c w samej decyzji Jezusa, pragn\u0105cego by\u0107 razem z grzesznikami przyjmuj\u0105cymi chrzest, rysuje si\u0119 wi\u0119c sylwetka krzy\u017ca postawionego na Golgocie, o czym Jezus b\u0119dzie wielokrotnie m\u00f3wi\u0107 jako o rzeczywistym chrzcie. Jego chrzest w Jordanie by\u0142 tylko zapowiedzi\u0105 prawdziwego chrztu we krwi, dokonanym na Kalwarii.<\/p>\n
B\/ g\u0142os z nieba<\/p>\n
\u201eG\u0142os\u201d w Starym Testamencie wyst\u0119powa\u0142 zawsze w scenie powo\u0142ani prorockiego (por. Ez 1, 28). G\u0142os w czasie chrztu Jezusa w Jordanie oznacza Jego powo\u0142anie mesja\u0144skie. Jest gwarancj\u0105 Boga dan\u0105 Jezusowi na pocz\u0105tku Jego publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Misja ta stanowi\u0107 b\u0119dzie realizacj\u0119 pos\u0142annictwa S\u0142ugi Jahwe, maj\u0105cego w perspektywie cierpienie i \u015bmier\u0107 zbawcz\u0105. Tre\u015b\u0107 tego g\u0142osu w przekazie synoptyk\u00f3w jest prawie identyczna: 'Ty (ten) jeste\u015b Synem moim umi\u0142owanym, w tobie mam upodobanie\u201d. W s\u0142owach tych zawarta jest aluzja do pie\u015bni o S\u0142udze Jahwe: \u201eOto S\u0142uga m\u00f3j, kt\u00f3rego wspieram. Wybrany m\u00f3j, w kt\u00f3rym upodoba\u0142a sobie moja dusza\u201d (Iz 42, 1). Nawi\u0105zanie to oznacza, \u017ce Jezus przyjmuje misj\u0119 wype\u0142nienia pe\u0142nego programu S\u0142ugi, a\u017c po cierpienie i \u015bmierc. Szczeg\u00f3lne jednak znaczenie maj\u0105 pierwsze s\u0142owa g\u0142osu z nieba: \u201eTy\u015b jest Syn umi\u0142owany\u201d. Nawi\u0105zuj\u0105 one do do Ps 2, 7. Tre\u015bci\u0105 tego psalmu jest intronizacja kr\u00f3la mesja\u0144skiego i jego panowanie nad narodami. S\u0142owa te odniesione do Jezusa s\u0105 piecz\u0119ci\u0105 Ojca na mesja\u0144skiej dzia\u0142alno\u015bci Syna. Ten , kt\u00f3ry przyjmuje misj\u0119 S\u0142ugi, jest jedynym Synem Ojca.<\/p>\n
G\u0142os z nieba nie udziela\u0142 Jezusowi jakiej\u015b nowej godno\u015bci, kt\u00f3rej by wcze\u015bniej nie posiada\u0142. Nie by\u0142 wi\u0119c zamian\u0105 Jezusa na Mesjasza, anie te\u017c aktem przybrania Go dopiero teraz za Syna Bo\u017cego, ani te\u017c nie by\u0142 momentem zdobycia \u015bwiadomo\u015bci swego powo\u0142ania. Chrzest by\u0142 uroczystym wprowadzeniem Jezusa w dzia\u0142alno\u015b\u0107 mesja\u0144sk\u0105. Mesjasz z \u201elegitymacj\u0105\u201d Bo\u017ca rozpoczyna publiczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zbawcz\u0105. St\u0105d te\u017c akt ten cz\u0119sto okre\u015blany bywa mianem \u201eintronizacji\u201d lub oficjaln\u0105 \u201ekonsekracj\u0105\u201d mesja\u0144sk\u0105.<\/p>\n
C\/ zst\u0105pienie Ducha \u015awi\u0119tego w postaci go\u0142\u0119bicy<\/p>\n
Wszyscy Ewangeli\u015bci po\u015bwiadczaj\u0105 jednog\u0142o\u015bnie, \u017ce w czasie chrztu w Jordanie zst\u0105pi\u0142 Duch \u015awi\u0119ty w postaci go\u0142\u0119bicy. Ten fakt oznacza g\u0142\u00f3wnie zbawcz\u0105 i tw\u00f3rcz\u0105 moc Boga zst\u0119puj\u0105c\u0105 na na Jezusa dla wype\u0142nienia Jego misji zbawczej, jest swoist\u0105 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0105 Jezusa, ustanawiaj\u0105c\u0105 Go pierwszym i najwi\u0119kszym Aposto\u0142em Boga. Ma w sobie co\u015b z \u201ew\u0142o\u017cenia r\u0105k\u201d przy \u015bwieceniach kap\u0142a\u0144skich. S\u0142uga Jahwe, nape\u0142niony Duchem \u015awi\u0119tym, realizuje odt\u0105d program zbawienia zapowiadany w \u201ePie\u015bni o S\u0142udze\u201d (Iz42-53). Zadanie swoje rozpoczyna w momencie chrztu a dope\u0142ni przez m\u0119k\u0119 i \u015bmier\u0107 w chwale zmartwychwstania.<\/p>\n
Dlaczego go\u0142\u0119bica symbolizuje Ducha \u015awi\u0119tego?<\/p>\n
W tradycji \u017cydowskiej Duch Jahwe, kt\u00f3ry unosi\u0142 si\u0119 nad wodami i chaosem (Rdz 1,2), por\u00f3wnywany by\u0142 do go\u0142\u0119bicy. Tradycja ta znana by\u0142a w czasach Chrystusa. W zestawieniu z chrztem Jezusa wskazuje na podobie\u0144stwo mi\u0119dzy pierwszym stworzeniem, opisanym w ksi\u0119dze Rodzaju, a stworzeniem drugim, zapocz\u0105tkowanym przez Jezusa. Pierwsze stworzenie dokona\u0142o si\u0119 pod znakiem Ducha Bo\u017cego, kt\u00f3ry unosi\u0142 si\u0119 nad wodami, podobnie i teraz Duch Bo\u017cy zst\u0119puje na Jezusa i pozostaje na nim na znak rozpocz\u0119cia nowego stworzenia, kt\u00f3rego fundamentem jest Mesjasz nape\u0142niony Duchem. To nowe stworzenie nie dokonuje si\u0119 w osobie Mesjasza, lecz nad wodami, daj\u0105c im moc u\u015bwi\u0119caj\u0105c\u0105 w ustanowionym p\u00f3\u017aniej sakramencie chrztu.<\/p>\n
Wnioski praktyczne<\/p>\n
Pozwalaj\u0105c si\u0119 ochrzci\u0107 Janowi, Jezus chce nam jednocze\u015bnie ukaza\u0107, kim On jest dla nas. Jezus chce si\u0119 solidaryzowa\u0107 z ka\u017cdym cz\u0142owiekiem w jego ub\u00f3stwie i w jego s\u0142abo\u015bci. Tam w\u0142a\u015bnie On nas oczekuje. Nie nale\u017cy wi\u0119c przed Nim si\u0119 pyszni\u0107 ani uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za godnego Jego protekcji, czy Jego mi\u0142o\u015bci. Przyjmuj\u0105c sakrament chrztu znajdujemy Jezusa w g\u0142\u0119bi naszego grzesznego sumienia. Tam On na nas czeka i tam chce nas pouczy\u0107 o drodze oczyszczenia. Przechodz\u0105c razem z Nim konieczne wyniszczenie, b\u0119d\u0105ce nast\u0119pstwem naszych grzech\u00f3w, mo\u017cemy razem z Nim wyj\u015b\u0107 z naszego \u201eJordanu\u201d na brzeg i otrzyma\u0107 jak On Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry nas uczyni na nowo \u201eumi\u0142owanymi synami Bo\u017cymi\u201d i uzdolni nas do spe\u0142nienia naszego pos\u0142annictwa w dzisiejszej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n
ks. Stefan Uchacz CM<\/p>\n
———————————————————————————–<\/p>\n
II tajemnica \u015bwiat\u0142a:<\/p>\n
Objawienie si\u0119 Jezusa na weselu w Kanie<\/p>\n
Pa\u017adziernik w Ko\u015bciele polskim to miesi\u0105c szczeg\u00f3lnie intensywnej modlitwy r\u00f3\u017ca\u0144cowej odmawianej wsp\u00f3lnie, podczas kt\u00f3rej , przechodz\u0105c radosne, bolesne i chwalebne tajemnice naszego zbawienia, zastanawiamy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad rol\u0105 Maryi w tym, pe\u0142nym mi\u0142o\u015bci mi\u0142osiernej, dziele Boga Ojca, zrealizowanym przez przez Syna w Duchu \u015awi\u0119tym. Mo\u017ce najcz\u0119stszym wydarzeniem, do kt\u00f3rego si\u0119gamy w Liturgii, podkre\u015blaj\u0105c po\u015brednictwo i wstawiennictwo Maryi w prowadzeniu nas do Boga, jest opowiadanie o cudownej przemianie wody w wino, dokonanym przez Jezusa podczas wesela w Kanie Galilejskiej. \u201e… i by\u0142a tam r\u00f3wnie\u017c Matka Jezusa\u201d (J 2, 1). Na pocz\u0105tku swojej publicznej dzia\u0142alno\u015bci Jezus dokonuje \u2013 na pro\u015bb\u0119 swej Matki \u2013 pierwszego znaku swej wszechmocy. \u201eObjawi\u0142 swoj\u0105 chwa\u0142\u0119 i uwierzyli w Niego Jego uczniowie\u201d (J 2, 11).<\/p>\n
W Kanie Galilejskiej po raz pierwszy objawi\u0142a si\u0119 moc panowania Jezusa nad natur\u0105. Po raz pierwszy Jezus pokaza\u0142, \u017ce \u015bwiat jest Mu pos\u0142uszny, \u017ce do Niego nale\u017cy. Objawi\u0142 r\u00f3wnie\u017c ludziom, jak bardzo ich kocha we wszystkich sprawach, z kt\u00f3rymi si\u0119 borykaj\u0105, jak bliskie s\u0105 Mu problemy ludzkie.<\/p>\n
Rozmy\u015blaj\u0105c w drugiej tajemnicy \u015bwiat\u0142a nad tymi wydarzeniami mo\u017cna zastanawia\u0107 si\u0119 nad wieloma sprawami: mo\u017cna skupi\u0107 si\u0119 nad ma\u0142o\u015bci\u0105 i w gruncie rzeczy codzienno\u015bci\u0105 sprawy, w kt\u00f3rej poproszono o interwencj\u0119 Jezusa; mo\u017cna zastanowi\u0107 si\u0119 nad rol\u0105 Maryi w tym wydarzeniu i m\u00f3wi\u0107 o wadze osoby Matki w dostrzeganiu problem\u00f3w ludzkich; mo\u017cna pomy\u015ble\u0107 o sprawie wina, kt\u00f3rego nadmierne spo\u017cycie nie zawsze wychodzi ludziom na zdrowie; mo\u017cna pomy\u015ble\u0107 o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i \u017cyciu rodzinnym, kt\u00f3remu przez swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 na weselu Jezus nada\u0142 niezaprzeczaln\u0105 warto\u015b\u0107; mo\u017cna w ko\u0144cu zaduma\u0107 si\u0119 nad afirmacj\u0105 spraw ma\u0142ych, o uwadze, jak\u0105 sprawom ma\u0142ym i codziennym po\u015bwi\u0119ci\u0142 Syn bo\u017cy. To jest dow\u00f3d na to, \u017ce nie zostawia nas samym sobie, ze cale nasze \u017cycie, wszystkie nasze sprawy s\u0105 wa\u017cne dla Boga, \u017ce obchodzi Go wszystko, co si\u0119 w naszym \u017cyciu dzieje. Tak wi\u0119c mo\u017cna rozpatrywa\u0107 samo wydarzenie wesela w Kanie Galilejskiej i jego znaczenie w r\u00f3\u017cnych aspektach, zale\u017cnie od tego, w jakich momentach, na jakich zakr\u0119tach naszego \u017cycia jeste\u015bmy.<\/p>\n
Ma\u0142e i du\u017ce sprawy naszego ludzkiego \u017cycia. Codzienno\u015b\u0107, w kt\u00f3rej czasami nie widzimy nic niezwyk\u0142ego, ci\u0105g nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 obowi\u0105zk\u00f3w. Tym sprawom Jezus nadaje warto\u015b\u0107, bo dzieli je z nami, tak jak z nowo\u017ce\u0144cami z Kany dzieli\u0142 ich rado\u015b\u0107. W pedzie codziennego \u017cycia powinni\u015bmy mie\u015b \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nasze rado\u015bci i smutki s\u0105 u\u015bwi\u0119cone przez Boga. Syn Bo\u017cy dzieli\u0142 je ze swoimi znajomymi, przyjaci\u00f3\u0142mi, rodzin\u0105, wszystkimi lud\u017ami napotykanymi na drogach, w miastach i wioskach swego kraju. By\u0142 z nimi. Z nami te\u017c jest obecny. U\u015bwi\u0119ca ka\u017cdy nasz czas i ka\u017cd\u0105 chwil\u0119 pracy i odpoczynku. Je\u015bli zawierzymy Jego mi\u0142o\u015bci, Jego obecno\u015bci, damy Mu szans\u0119, by nasze \u017cycie i nas przemieni\u0142 na lepsze, warto\u015bciowsze, obfitsze tak, jak to uczyni\u0142 w Kanie.<\/p>\n
Ale r\u00f3wnie\u017c na kanwie rozwa\u017ca\u0144 o weselu w Kanie i obecno\u015bci na nim Jezusa wraz Maryj\u0105 i swymi uczniami umie\u0107 dostrzec, \u017ce wszystko co jest z tego \u015bwiata, cho\u0107by najpe\u0142niejsze, cho\u0107by najbogatsze, mo\u017ce si\u0119 wyczerpa\u0107, mo\u017ce pustosze\u0107 i wysycha\u0107 jak dzbany w Kanie. Okazuje si\u0119, \u017ce w naszym \u017cyciu duchowym s\u0105 warto\u015bci, kt\u00f3re trzeba ustawicznie dope\u0142nia\u0107, piel\u0119gnowa\u0107 i podtrzymywa\u0107. Bo: chrzest przyj\u0119ty, ale nie piel\u0119gnowany, wiara nie praktykowana, \u017cycie Bo\u017ce nie rozwijane powoli zanika…; bo, bierzmowanie zarzucone staje si\u0119 tylko wspomnieniem; bo, I Komunia \u015bwi\u0119ta, kt\u00f3ra jest pocz\u0105tkiem bogatszej \u0142\u0105czno\u015bci z Bogiem, mo\u017ce stworzy\u0107 innego cz\u0142owieka, ale mo\u017ce by\u0107 tylko obrazkiem i zdj\u0119ciem pami\u0105tkowym; bo, mi\u0142o\u015b\u0107 \u015blubowana w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, bo wierno\u015b\u0107, bo uczciwo\u015b\u0107 nie piel\u0119gnowana, ani nie wystarczy do \u015bmierci, ani nie przetrwa \u017cyciowych zakr\u0119t\u00f3w. Bo wszystko, co \u017cyje: cia\u0142o, umys\u0142, uczucia, dom, r\u0119ka, oko, wyobra\u017ania \u2013 z czasem pustoszej\u0105 i wtedy strasz\u0105 innych… Dobrze wtedy by\u0107 blisko Maryi, naszej Matki i korzysta\u0107 z Jej po\u015brednictwa przed Bogiem. Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna zdradzi nam wtedy przepis na wyj\u015bcie z impasu i sekret doj\u015bcia do szcz\u0119\u015bcia: czyni\u0107 wszystko, co Jezus nam powie…<\/p>\n
Podzi\u0119kujmy Jezusowi za to, \u017ce Maryja na weselu na Kanie da\u0142a nam przyk\u0142ad wra\u017cliwo\u015bci i zatroskania o ka\u017cd\u0105 rodzin\u0119 i ka\u017cdego cz\u0142owieka, a pro\u015bmy o to, aby\u015bmy lepiej rozumieli, \u017ce cz\u015b\u0107 i pos\u0142usze\u0144stwo okazane Naj\u015bwi\u0119tszej Matce prowadzi do pos\u0142usze\u0144stwa Bogu samemu.<\/p>\n
\n
————————————————————————————-<\/p>\n
III tajemnica \u015bwiat\u0142a:<\/p>\n
G\u0142oszenie Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego i wezwanie do nawr\u00f3cenia<\/p>\n
Tematowi Kr\u00f3lestwa bo\u017cego wyznaczy\u0142 Jezus centralne miejsce w swoim nauczaniu. Po chrzcie w Jordanie 40-sto dniowym pobycie na pustyni obchodzi\u0142 miasta i wioski Galilei g\u0142osz\u0105c wsz\u0119dzie:<\/p>\n
\u201eczas si\u0119 wype\u0142ni\u0142 i bliskie jest Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce. Nawracajcie si\u0119 i wierzcie w Ewangeli\u0119\u201d (Mk 1, 15).<\/p>\n
Kr\u00f3lestwo bo\u017ce jest tajemnic\u0105, kt\u00f3rej natur\u0119 mo\u017ce ukaza\u0107 tylko Jezus. Jego pedagogia za\u015b polega na stopniowym objawianiu tajemnic Kr\u00f3lestwa poprzez przypowie\u015bci, kt\u00f3re opowiada nie m\u0119drcom i nie mo\u017cnym tego \u015bwiata, ale ludziom pokornym i maluczkim (por. Mt 11, 25). w przypowie\u015bciach tych ukazuje zar\u00f3wno natur\u0119 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, poszczeg\u00f3lne fazy jego wzrastania, jak i warunki przynale\u017cno\u015bci do niego.<\/p>\n
Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce przychodzi wtedy, gdy w serca ludzi jest wsiewane s\u0142owo Bo\u017ce na wz\u00f3r ziarna wrzuconego w ziemi\u0119 po to, aby wzrasta\u0142o (Mt 13, 3-9). B\u0119dzie za\u015b wzrasta\u0107 dzi\u0119ki w\u0142asnej wewn\u0119trznej mocy, podobnie jak ziarnko gorczycy lub kwas w\u0142o\u017cony do m\u0105ki (Mk 4, 26-29; Mt 13, 33n). Istniej\u0105c tu na ziemi jedynie w takiej mierze, w jakiej s\u0142owo Bo\u017ce jest przyjmowane przez ludzi mo\u017ce uchodzi\u0107 za rzeczywisto\u015b\u0107 niewidzialn\u0105. Jego przyj\u015bcia nie mo\u017cna te\u017c zaobserwowa\u0107 jak jakiego\u015b zjawiska (\u0141k 17, 20n). a jednak objawia si\u0119 ono na zewn\u0105trz jak dobre ziarno zmieszane na roli z k\u0105kolem (Mt 13, 24n). \u201eMa\u0142a trz\u00f3dka\u201d, kt\u00f3rej jest ono dane (\u0141k 12, 32) zapewnia mu ziemskie oblicze, oblicze \u201enowego Izraela\u201d, Ko\u015bcio\u0142a zbudowanego na Piotrze-Opoce.<\/p>\n
Przypowie\u015bci o wzrastaniu (o siewcy, o ziarnie gorczycznym, o kwasie chlebowym, o k\u0105kolu) pozwalaj\u0105 domy\u015bla\u0107 si\u0119 pewnego okresu czasu, kt\u00f3ry up\u0142ynie od momentu historycznego zapocz\u0105tkowania Kr\u00f3lestwa przez przyj\u015bcie Jezusa Chrystusa a\u017c do jego pe\u0142nej realizacji w dniu ponownego przyj\u015bcia Chrystusa jako S\u0119dziego. Od zmartwychwstania Chrystusa i Jego wej\u015bcia do chwa\u0142y trwa czas po\u015bredni Kr\u00f3lestwa, czas dawania \u015bwiadectwa, czas Ko\u015bcio\u0142a (Dz 1, 8; J 15, 27). Wszyscy wierni s\u0105 powo\u0142ani do uczestnictwa tak do po\u015bredniej formy istnienia Kr\u00f3lestwa, jak i jego pe\u0142ni po zmartwychwstaniu i chwalebnym przemienieniu cia\u0142 zmartwychwsta\u0142ych 91Kor 15, 50; Ga 5, 21; Ef 5, 5). A\u017c do tego czasu b\u0119d\u0105 powtarza\u0107 codziennie w modlitwie, kt\u00f3rej ich nauczy\u0142 Chrystus Pan: \u201ePrzyjd\u017a Kr\u00f3lestwo Twoje\u201d.<\/p>\n
Kr\u00f3lestwo bo\u017ce jest darem Bo\u017cym w najpe\u0142niejszym tego s\u0142owa znaczeniu, jest skarbem, o kt\u00f3rego zdobycie nale\u017cy si\u0119 troszczy\u0107 za cen\u0119 wszystkiego, co si\u0119 posiada 9Mt 13, 44n). ale to nie znaczy, \u017ce Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce mo\u017cna by by\u0142o uwa\u017ca\u0107 za zap\u0142at\u0119 nale\u017cn\u0105 za \u017cycie sprawiedliwe. B\u00f3g najzupe\u0142niej z w\u0142asnej woli \u201ewynajmuje do winnicy\u201d i daje swym pracownikom tak\u0105 zap\u0142at\u0119, jak\u0105 chce (Mt 20, 1-16). nie mniej jednak cz\u0142owiek musi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105. Od cz\u0142owieka, kt\u00f3ry chce wej\u015b\u0107 do Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego Chrystus \u017c\u0105da:ducha ub\u00f3stwa, postawy dzieci\u0119cej, czynnego szukania Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego i jego sprawiedliwo\u015bci, znoszenia prze\u015bladowa\u0144, wyrzeczenia si\u0119 wszystkiego, co cz\u0142owiek posiada, doskona\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c faryzeusze, wype\u0142niania woli bo\u017cej, zw\u0142aszcza w kwestii przykazania mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. Grzesznicy i zatwardziali w z\u0142em nie osi\u0105gn\u0105 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. Tote\u017c na samym pocz\u0105tku trzeba si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107, trzeba \u201enarodzi\u0107 si\u0119 na nowo\u201d, gdy\u017c bez tego odrodzenia nie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego (J 3, 3nn).<\/p>\n
Jezus przyszed\u0142 po to, \u017ceby \u201enawo\u0142ywa\u0107 grzesznik\u00f3w do nawr\u00f3cenia\u201d (\u0141k 5, 22). w akcie tym ukazuje si\u0119 g\u0142\u00f3wny aspekt Dobrej Nowiny o Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry sobie u\u015bwiadamia to, \u017ce jest grzesznikiem, mo\u017ce z ca\u0142\u0105 ufno\u015bci\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Jezusa , bo \u201eSyn Cz\u0142owieczy ma na ziemi w\u0142adz\u0119 odpuszczania grzech\u00f3w\u201d (Mt 9, 6n). Lecz nawo\u0142ywanie do nawr\u00f3cenia natrafia na ludzkie poczucie samowystarczalno\u015bci pod wszystkimi jego postaciami. Pocz\u0105wszy od przywi\u0105zania do d\u00f3br materialnych a\u017c do do pe\u0142nego zadufania w sobie, jak u faryzeuszy (\u0141k 18, 9). Nawr\u00f3cenie obejmuje wi\u0119c odwr\u00f3cenie si\u0119 od siebie samego, zerwanie z dotychczasowym sposobem \u017cycia, z\u0142ymi nawykami i przyzwyczajeniami. Polega na zawr\u00f3ceniu i rozpocz\u0119ciu od nowa tego wszystkiego co z Bogiem i lud\u017ami nie wysz\u0142o lub by\u0142o z\u0142e. Nawr\u00f3cenie jest \u0142ask\u0105, poprzedzan\u0105 zawsze inicjatyw\u0105 Bo\u017c\u0105: Pasterz sam wychodzi na poszukiwanie zagubionej owcy (\u0141k 15, 4n). Dobra Nowina o Kr\u00f3lestwie Bo\u017cym zawiera w sobie t\u0119 zaskakuj\u0105c\u0105 prawd\u0119: \u201eW niebie wi\u0119ksza b\u0119dzie rado\u015b\u0107 z jednego grzesznika, kt\u00f3ry si\u0119 nawraca, ni\u017c z dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu dziewi\u0119ciu sprawiedliwych, kt\u00f3rzy nie potrzebuj\u0105 nawr\u00f3cenia\u201d (\u0141k 17, 7n).<\/p>\n
Zastanowi\u0119 si\u0119:<\/p>\n
Ostateczna pe\u0142nia Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego nale\u017cy do przysz\u0142ego wieku: do nowej ziemi i nowego nieba, do odnowionego stworzenia i chwalebnie przemienionego cz\u0142owieka. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce jest w \u017cyj\u0105cym Chrystusie, kt\u00f3ry je zapocz\u0105tkowa\u0142, a tak\u017ce \u201eKr\u00f3lestwo Bo\u017ce w was jest\u201d, w ludzie Bo\u017cym, w ka\u017cdym cz\u0142owieku, kt\u00f3ry pragnie czyni\u0107 to, czego B\u00f3g od niego oczekuje. Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce jest w ludzkich dobrych czynach, s\u0142owach i my\u015blach, w wierno\u015bci, prawdzie i szczero\u015bci, w odwadze i pokoju, w czynach sprawiedliwych i mi\u0142osierdziu, w czynach przyjaznych i roztropnych, w \u017calu za uczynione z\u0142o i w powrotach upartych…<\/p>\n
\n
————————————————————————————-<\/p>\n
IV tajemnica \u015bwiat\u0142a:<\/p>\n
Przemienienie Pana Jezusa na g\u00f3rze Tabor<\/p>\n
Przemienienie na g\u00f3rze Tabor mia\u0142o miejsce na kr\u00f3tko przed zbawcz\u0105 m\u0119k\u0105 Chrystusa, Jego \u015bmierci\u0105 i zmartwychwstaniem. Na \u015bwiadk\u00f3w swego przemienienia Jezus wybra\u0142 tych, kt\u00f3rzy potem b\u0119d\u0105 \u015bwiadkami Jego konania w Ogrojcu: Piotra, Jakuba i Jana (por. 2P1, 16n; Mk 5, 37.14, 33). Ca\u0142e wydarzenie w swym opisie przypomina teofani\u0119 znad Jordanu podczas chrztu Jezusa. Z tym, \u017ce na g\u00f3rze Tabor opr\u00f3cz g\u0142osu Ojca pojawiaj\u0105 si\u0119 Moj\u017cesz i Eliasz, kt\u00f3rzy byli ju\u017c w Starym Testamencie \u015bwiadkami objawienia si\u0119 Boga w podobnej scenerii na gorze Horeb (Wj 19, 9.24, 15-18; 3Krl 19, 8-18). Konteksty te maj\u0105 za zadanie ukazanie Jezusa jako Tego, kt\u00f3ry przez swoj\u0105 \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie wype\u0142nia Pisma, zw\u0142aszcza proroctwo o Mesjaszu, o S\u0142udze Bo\u017cym i o Synu Cz\u0142owieczym. Przemienienie objawia r\u00f3wnie\u017c osob\u0119 Jezusa jako Syna umi\u0142owanego, r\u00f3wnego Ojcu, a zarazem transcendentnego, posiadaj\u0105cego chwa\u0142\u0119 samego Boga.<\/p>\n
Ewangeliczny opis tego wydarzenia czytany jest ka\u017cdego roku w II niedziel\u0119 Wielkiego Postu. I wtedy chodzi przede wszystkim o umocnienie wiary Aposto\u0142\u00f3w i naszej wiary na czas rozwa\u017cania m\u0119ki i poni\u017cenia Chrystusa. Chrystus decyduje si\u0119 na ukazanie tej chwa\u0142y, jak\u0105 ma u Ojca, poniewa\u017c Aposto\u0142owie ogl\u0105dali na co dzie\u0144 Chrystusa jako zwyczajnego cz\u0142owieka, okrytego ubogim p\u0142aszczem, wiecznie tym samym, wyp\u0142owia\u0142ym od s\u0142o\u0144ca i deszczu. Codziennie ogl\u0105dali Chrystusa o twarzy zm\u0119czonej i wyniszczonej postami. A przecie\u017c zbli\u017ca\u0142 si\u0119 czas jeszcze wi\u0119kszego sponiewierania. Sponiewierania takiego, \u017ce trudno b\u0119dzie momentami dopatrze\u0107 si\u0119 w tej ubiczowanej i oplutej Twarzy nawet Oblicza cz\u0142owieka, kt\u00f3rego znali na co dzie\u0144. Dlatego Jezus decyduje si\u0119 na umocnienie wiary Aposto\u0142\u00f3w tak, aby by\u0142a silna, aby si\u0119 nie zachwia\u0142a w czasie Jego m\u0119ki, aby by\u0142a silna moc\u0105 prze\u017cytego na g\u00f3rze Tabor przemienienia. Nam za\u015b ma pom\u00f3c odnale\u017a\u0107 w sobie si\u0142y i ch\u0119ci do podejmowania wci\u0105\u017c na nowo swego nawr\u00f3cenia, ma nas umocni\u0107 w trudzie wsp\u00f3\u0142pracy z Chrystusem i ma nas nauczy\u0107 wytrwa\u0142o\u015bci i pokonywania przer\u00f3\u017cnych zniech\u0119ce\u0144 oraz ma nas upewni\u0107 w przekonaniu, ze warto cierpie\u0107, warto podejmowa\u0107 wysi\u0142ek, bo to prowadzi do chwa\u0142y, do naszego wewn\u0119trznego przemienienia.<\/p>\n
Rozwa\u017canie IV tajemnicy \u015bwiat\u0142a \u201ePrzemienienie Pana Jezusa\u201d w kontek\u015bcie miesi\u0105ca listopada, kt\u00f3ry liturgicznie i zwyczajowo po\u015bwi\u0119cony jest pami\u0119ci zmar\u0142ych, nabiera oryginalnych blask\u00f3w i ukazuje kondycj\u0119 ludzk\u0105 w ca\u0142kowicie nowym \u015bwietle. W momencie \u015bmierci nasze \u017cycie doczesne<\/p>\n
\u201ezmienia si\u0119, ale si\u0119 nie ko\u0144czy\u201d – wyznajemy w jednej z Prefacji \u017ca\u0142obnych. To przej\u015bcie z \u017cycia doczesnego do \u017cycia wiecznego jest w\u0142a\u015bnie naszym przemienieniem. Wierzymy, \u017ce je\u015bli dokonamy tego przemienienia w \u0142\u0105czno\u015bci z Chrystusem, przez Chrystusa i w Chrystusie, to razem z Nim b\u0119dziemy r\u00f3wnie\u017c uczestniczy\u0107 w chwale zbawionych. Nie musimy jednak czeka\u0107 a\u017c do momentu \u015bmierci z t\u0105 przemian\u0105. Je\u017celi w czasie Mszy \u015bwi\u0119tej ofiarujemy Chrystusowi wszystkie sprawy naszego \u017cycia, wszystko czym dzi\u015b jeste\u015bmy i co obecnie robimy, sprawy udane i nieudane, to On, bior\u0105c je w swoje b\u0142ogos\u0142awione r\u0119ce, przemieni je w nasze zbawienie, tak jak przemienia chleb w swoje Cia\u0142o a wino w swoj\u0105 Krew. Szkoda, ze uczestnicz\u0105c we Mszy \u015bw. prosimy Boga tylko o jednostkowe, dora\u017ane przemiany, takie jak powr\u00f3t do zdrowia, zdanie egzaminu, szcz\u0119\u015bliw\u0105 podr\u00f3\u017c, a przesypiamy, jak znu\u017ceni Aposto\u0142owie ofiarowanie Chrystusowi ca\u0142ych siebie, ca\u0142ego swego \u017cycia tera\u017aniejszego i przysz\u0142ego.<\/p>\n
Taborska Epifania zawiera w sobie wyra\u017any nakaz Bo\u017cy: \u201e[…] Jego s\u0142uchajcie!\u201d. Mamy s\u0142ucha\u0107<\/p>\n
\u201eumi\u0142owanego Syna Bo\u017cego\u201d (por. Mt 17, 5) nie tylko wtedy, kiedy On g\u0142osi nam Ewangeli\u0119 o rado\u015bci nieba, ale r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy m\u00f3wi o trudach, jakie musimy pokonywa\u0107, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 obiecane Kr\u00f3lestwo.<\/p>\n
M\u00f3dlmy si\u0119:<\/p>\n
Panie Bo\u017ce, Ty wiesz, \u017ce \u201edobrze nam by\u0107\u201d z Jezusem na g\u00f3rze Przemienienia, gdzie ch\u0119tnie rozbiliby\u015bmy namioty w \u015bwietle Jego blasku, a tak trudno nam przyj\u0105\u0107 ciemno\u015bci i utrapienia drogi krzy\u017cowej. Pom\u00f3\u017c nam zrozumie\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c trudne do\u015bwiadczenia s\u0105 w Twoich planach i maj\u0105 dla nas znaczenie zbawcze, bo prowadz\u0105 do Ciebie. Niech nigdy si\u0119 nie zniech\u0119camy, id\u0105c za Twoim umi\u0142owanym Synem, tak na g\u00f3r\u0119 Przemienienia, jak i na Kalwarii. Spraw, aby\u015bmy nigdy nie l\u0119kali si\u0119 Twoich plan\u00f3w, lecz pozwolili zaprowadzi\u0107 si\u0119 tam, dok\u0105d Ty zechcesz nas zaprowadzi\u0107. Amen.<\/p>\n
\n
———————————————————————————-<\/p>\n
\n
V tajemnica \u015bwiat\u0142a:<\/p>\n
Ustanowienie Naj\u015bwi\u0119tszej Eucharystii<\/p>\n
Podczas Ostatnie Wieczerzy Chrystus \u201ewzi\u0105\u0142 chleb, odm\u00f3wiwszy dzi\u0119kczynienie po\u0142ama\u0142 i da\u0142 uczniom, m\u00f3wi\u0105c: Bierzcie i jedzcie, to jest Cia\u0142o moje. Nast\u0119pnie wzi\u0105\u0142 kielich i, odm\u00f3wiwszy dzi\u0119kczynienie, da\u0142 im, m\u00f3wi\u0105c: Pijcie z niego wszyscy; bo to jest moja Krew Przymierza\u201d (Mt26, 26-27). Tymi s\u0142owami i towarzysz\u0105cymi im gestami Chrystus ustanowi\u0142 Eucharysti\u0119, czyli pami\u0105tk\u0119 swej M\u0119ki i Zmartwychwstania. Oznacza\u0142o to, \u017ce Chrystus pozostanie obecny w\u015br\u00f3d swoich uczni\u00f3w w wyj\u0105tkowy i tajemniczy spos\u00f3b.<\/p>\n
Rzeczywisto\u015b\u0107 sakramentu Eucharystii jest tak wielka, \u017ce nie spos\u00f3b znale\u017a\u0107 okre\u015blenia, kt\u00f3re jako jedyne wyra\u017ca\u0142o by ja w pe\u0142ni. U\u017cywa si\u0119 wi\u0119c wielu okre\u015ble\u0144 na oznaczenie tej \u201eWielkiej Tajemnicy Wiary\u201d, z kt\u00f3rych ka\u017cde podkre\u015bla jaki\u015b szczeg\u00f3lny aspekt:<\/p>\n
* Eucharystia \u2013 czyli ofiara dzi\u0119kczynna (\u0141k 22, 19; 1Kor 11,24; Mt 26, 26)<\/p>\n
* Wieczerza Pa\u0144ska \u2013 jako pami\u0105tka Ostatniej Wieczerzy (1Kor 11, 20)<\/p>\n
* \u0141amanie Chleba \u2013 na wz\u00f3r Chrystusa w Wieczerniku (Mt 14, 19; Mk 8, 6; \u0141k 24, 13)<\/p>\n
*Zgromadzenie eucharystyczne \u2013 na podkre\u015blenie charakteru wsp\u00f3lnoty<\/p>\n
*Pami\u0105tka \u015amierci i Zmartwychwstania Chrystusa<\/p>\n
* Naj\u015bwi\u0119tsza Ofiara, Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament<\/p>\n
* Ofiara Mszy \u015bwi\u0119tej, Msza \u015bwi\u0119ta<\/p>\n
*\u015awi\u0119ta i Boska Liturgia, celebracja \u015bwi\u0119tych Misteri\u00f3w<\/p>\n
*Sakrament wszystkich sakrament\u00f3w, Sakrament inicjacji chrze\u015bcija\u0144skiej<\/p>\n
*Lekarstwo nie\u015bmiertelno\u015bci<\/p>\n
Najistotniejsz\u0105 tre\u015bci\u0105 Eucharystii jest jej charakter ofiarny. Msza \u015bw. jest t\u0105 sam\u0105 ofiar\u0105, kt\u00f3ra z\u0142o\u017cy\u0142 Jezus Chrystus w Wieczerniku i na Krzy\u017cu, bo ofiara Chrystusa jest jedna, niepowtarzalna i wieczna. Nie co do tego \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci: Chrystus raz umar\u0142. Nie umiera wi\u0119cej na o\u0142tarzach, za ka\u017cdym razem od nowa. W swej jednorazowej \u015bmierci oddal si\u0119 Bogu Ojcu na wieki, w bezgranicznej mi\u0142o\u015bci i pos\u0142usze\u0144stwie, za zbawienie \u015bwiata. Jego mi\u0142o\u015b\u0107 przekroczy\u0142a granice \u015bmierci i trwa w Zmartwychwsta\u0142ym, kt\u00f3ry \u017cyje na wieki w stanie oddania si\u0119 Ojcu. Tak wi\u0119c nasza Eucharystia nie powtarza wi\u0119cej ofiary Chrystusa. Ona j\u0105 uobecnia. Dzieje si\u0119 tak przez sakramentaln\u0105 obecno\u015b\u0107 Cia\u0142a i krwi Chrystusa moc\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. Tak wi\u0119c przez dzisiejsz\u0105 ofiar\u0119 Mszy \u015bwi\u0119tej Chrystus nadal uwielbia niesko\u0144czenie doskonale swojego Ojca w niebie, sk\u0142ada Mu nale\u017cne dzi\u0119kczynienie za mi\u0142o\u015b\u0107 do ludzi, a tak\u017ce zado\u015b\u0107 czyni, dokonuje przeb\u0142agania za nasze grzechy, bed\u0105c naszym jedynym Po\u015brednikiem, Kap\u0142anem i Ofiar\u0105.<\/p>\n
Zewn\u0119trzna strona ofiary Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a dokonuje si\u0119 z woli Chrystusa pod postaciami chleba i wina, kt\u00f3re celebrans i inni uczestnicy Eucharystii sk\u0142adaj\u0105 Ojcu Niebieskiemu, aby sta\u0142y si\u0119 Cia\u0142em i Krwi\u0105 Chrystusa. Natomiast wewn\u0119trzna strona Ofiary Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a jest ta sama, kt\u00f3ra zawsze cechowa\u0142a Chrystusa: polega ona na mi\u0142o\u015bci ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a (tzn Chrystusa i poszczeg\u00f3lnych jego cz\u0142onk\u00f3w) wzgl\u0119dem Boga i na pos\u0142usze\u0144stwie Jego woli. Ta wewn\u0119trzna postawa wszystkich uczestnik\u00f3w Liturgii eucharystycznej okre\u015blana bywa cz\u0119sto w literaturze teologicznej jako \u201ewsp\u00f3\u0142ofiarowanie\u201d, czyli ofiarowanie si\u0119 razem z Chrystusem Ojcu Niebieskiemu.<\/p>\n
Zwr\u00f3cenie uwagi na wielo\u015b\u0107 aspekt\u00f3w teologicznych kryj\u0105cych si\u0119 pod r\u00f3\u017cnymi nazwami Eucharystii powinno pom\u00f3c zrozumie\u0107, \u017ce w Sakramencie tym istnieje dla nas samych jaka\u015b szansa na przezwyci\u0119\u017cenie r\u00f3\u017cnorakich trudno\u015bci, jakie mamy z uczestniczeniem we Mszy \u015bwi\u0119tej a przede wszystkim powinno nas przekona\u0107, \u017ce Chrystus zostawiaj\u0105c si\u0119 swemu Ko\u015bcio\u0142owi pod postaci\u0105 chleba i wina chcia\u0142, aby\u015bmy z Jego zwyci\u0119stwa nad wszelkim z\u0142em, cierpieniem a nawet \u015bmierci\u0105 korzystali, chcia\u0142 sta\u0107 si\u0119 dla nas \u0142atwo dost\u0119pnym \u017ar\u00f3d\u0142em mocy i si\u0142y w przetwarzaniu siebie i \u015bwiata nas otaczaj\u0105cego na lepsze. B\u0119d\u0105c na Mszy \u015bwi\u0119tej pro\u015bmy wi\u0119c Ducha \u015awi\u0119tego o si\u0142\u0119 do \u017cycia, o pociech\u0119 w cierpieniu, o odwag\u0119 w pokonywaniu trudno\u015bci i wyobra\u017ani\u0119 w podejmowaniu nawet ryzykownych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Sk\u0142adaj\u0105c swoje grzechy, s\u0142abo\u015bci, niepokoje i troski, moje, a tak\u017ce moich bliskich, na barki Chrystusa, przyjmuj\u0105c Go Zmartwychwsta\u0142ego z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105 do swojego serca, zgadzaj\u0105c si\u0119, aby je przemienia\u0142 w tajemniczy i nieprzewidziany dla mnie spos\u00f3b, stawajmy si\u0119 \u201enowym cz\u0142owiekiem\u201d, gotowym do podj\u0119cia trud\u00f3w kolejnego tygodnia, cokolwiek by na nas czeka\u0142o.<\/p>\n
Przemy\u015bl\u0119 na czym ma polega\u0107 moje osobiste \u201ewsp\u00f3\u0142ofiarowanie\u201d z Chrystusem, Ko\u015bcio\u0142em i kap\u0142anem w czasie uczestniczenia w najbli\u017cszej Mszy \u015bw., tak, aby moja codzienno\u015b\u0107 zosta\u0142a przemieniona wraz z chlebem i winem w rzeczywisto\u015b\u0107 zbawienia.<\/p>\n
ks. Stefan Uchacz CM<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ks. Stefan Uchacz CM DOTRZYMYWANIE TOWARZYSTWA MARYI Rozwa\u017cania r\u00f3\u017ca\u0144cowe na I soboty miesi\u0105ca Tajemnice \u015bwiat\u0142a I tajemnica: Chrzest Pana Jezusa w Jordanie Fakt przyj\u0119cia chrztu przez Jezusa od Jana Chrzciciela jest bezsporny. Odnotowuj\u0105 go wszyscy trzej Ewangeli\u015bci synoptyczni: \u015bw. Mateusz (3, 13-17), \u015bw. Marek (1, 9-11) i \u015bw. \u0141ukasz (3, 21-22). Po\u015bwiadcza ten fakt r\u00f3wnie\u017c…<\/p>\n