{"id":5056,"date":"2018-11-03T22:51:31","date_gmt":"2018-11-03T21:51:31","guid":{"rendered":"http:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/?p=5056"},"modified":"2018-11-03T22:51:31","modified_gmt":"2018-11-03T21:51:31","slug":"wymodlona-i-wywalczona-wolnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/?p=5056","title":{"rendered":"Wymodlona i wywalczona wolno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-5059 size-full\" src=\"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Plakat-11-listop..jpg\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"897\" srcset=\"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Plakat-11-listop..jpg 630w, https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Plakat-11-listop.-211x300.jpg 211w, https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Plakat-11-listop.-600x854.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>List pasterski Episkopatu Polski z okazji 100. rocznicy<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci<\/strong><\/span><br \/>\n<em><strong>Umi\u0142owani w Panu, Siostry i Bracia!<\/strong><\/em><br \/>\nW dzisiejszej Liturgii S\u0142owa Chrystus wskazuje na dwa najwa\u017cniejsze przykazania. Pierwsze dotyczy mi\u0142o\u015bci Boga a drugie mi\u0142o\u015bci cz\u0142owieka. W Ewangelii \u015bw. Jana czytamy, \u017ce Jezus \u201e<em>umi\u0142owawszy swoich na \u015bwiecie, do ko\u0144ca ich umi\u0142owa\u0142<\/em>\u201d (J 13, 1). Chrystus objawia nam mi\u0142o\u015b\u0107 Ojca, kt\u00f3r\u0105 od Niego otrzymuje. Uczniowie za\u015b, mi\u0142uj\u0105c si\u0119 wzajemnie, na\u015bladuj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 Jezusa, kt\u00f3r\u0105 sami otrzymuj\u0105 (por. KKK 1823). Jezus w ten spos\u00f3b zaprasza nas do wsp\u00f3\u0142pracy: \u201e<em>Jak mnie umi\u0142owa\u0142 Ojciec, tak i Ja was umi\u0142owa\u0142em. Wytrwajcie w mi\u0142o\u015bci mojej!<\/em>\u201d (J 15, 9). I dodaje: \u201e<em>To jest moje przykazanie, aby\u015bcie si\u0119 wzajemnie mi\u0142owali, tak jak ja was umi\u0142owa\u0142em\u201d<\/em> (J 15, 12).<br \/>\nW uniwersalny nakaz mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego wpisana jest mi\u0142o\u015b\u0107 do w\u0142asnej Ojczyzny. Wyra\u017ca si\u0119 ona poprzez codzienn\u0105 obywatelsk\u0105 uczciwo\u015b\u0107, gotowo\u015b\u0107 s\u0142u\u017cby i po\u015bwi\u0119cenia na rzecz dobra wsp\u00f3lnego oraz mi\u0119dzypokoleniow\u0105 solidarno\u015b\u0107, odpowiedzialno\u015b\u0107 za najs\u0142abszych, kt\u00f3rych B\u00f3g stawia na naszej drodze. Szczeg\u00f3ln\u0105 form\u0105 umi\u0142owania Ojczyzny jest obrona jej suwerenno\u015bci. W dokumencie Konferencji Episkopatu Polski zatytu\u0142owanym Chrze\u015bcija\u0144ski kszta\u0142t patriotyzmu czytamy: \u201e<em>Dla chrze\u015bcijanina s\u0142u\u017cba ziemskiej ojczy\u017anie, podobnie jak mi\u0142o\u015b\u0107 w\u0142asnej rodziny, pozostaje zawsze etapem na drodze do ojczyzny niebieskiej, kt\u00f3ra dzi\u0119ki niesko\u0144czonej mi\u0142o\u015bci Boga obejmuje wszystkie ludy i narody na ziemi<\/em>\u201d.<br \/>\nWyj\u0105tkowy przyk\u0142ad tak poj\u0119tej mi\u0142o\u015bci pozostawili nam nasi przodkowie. \u017byciow\u0105 postaw\u0105 potwierdzili, \u017ce droga do odzyskania przez Nar\u00f3d Polski swego niepodleg\u0142ego i suwerennego pa\u0144stwa wiod\u0142a nie tylko poprzez walk\u0119 zbrojn\u0105, starania polityczne, dyplomatyczne i prac\u0119 kilku pokole\u0144 Polak\u00f3w, ale przede wszystkim przez mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga i bli\u017aniego, wytrwa\u0142\u0105 wiar\u0119 oraz modlitw\u0119. W 1918 r. za spraw\u0105 Bo\u017cej Opatrzno\u015bci i dzi\u0119ki wielkiemu wysi\u0142kowi ca\u0142ego narodu odrodzi\u0142a si\u0119 po 123 latach niewoli niepodleg\u0142a Polska. Rodzi\u0142a si\u0119 ona najpierw w sercach i umys\u0142ach naszych przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie chcieli s\u0142u\u017cy\u0107 zaborcom.<br \/>\nPrzypomnijmy, \u017ce Rzeczpospolita upad\u0142a w wyniku przemocy s\u0105siednich mocarstw, a tak\u017ce z powodu win i zaniedba\u0144 spo\u0142ecze\u0144stwa szlacheckiego, zw\u0142aszcza cz\u0119\u015bci arystokracji, dygnitarzy pa\u0144stwowych i niekt\u00f3rych hierarch\u00f3w ko\u015bcielnych. Szczeg\u00f3lnie bolesne by\u0142y: prywata i egoizm stanowy szlachty, zdrada Ojczyzny przez cz\u0119\u015b\u0107 magnat\u00f3w i ich wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z wrogami. Kolejne zrywy narodu do walki zbrojnej o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny \u2013 poczynaj\u0105c od insurekcji ko\u015bciuszkowskiej, poprzez okres napoleo\u0144ski, Wiosn\u0119 Lud\u00f3w, powstanie listopadowe i styczniowe \u2013 nie przynosi\u0142y rezultat\u00f3w i powodowa\u0142y nasilaj\u0105ce si\u0119 represje ze strony zaborc\u00f3w oraz niszczenie polskiej kultury i prze\u015bladowanie Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry zawsze wspiera\u0142 narodowe zmagania o odzyskanie wolno\u015bci. Nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 p\u00f3\u017aniejszych powsta\u0144 \u2013 wielkopolskiego i \u015bl\u0105skich, wpisanych w czas formowania si\u0119 Pa\u0144stwa Polskiego. Po kl\u0119sce powstania listopadowego, z Bo\u017cej inspiracji w sercach grupy Polak\u00f3w, mi\u0119dzy innymi na emigracji w Pary\u017cu, kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 idea, \u017ce dla odzyskania wolno\u015bci konieczne jest odrodzenie religijne narodu i zwi\u0105zana z nim odnowa moralna oraz praca nad rozbudzeniem \u015bwiadomo\u015bci narodowej w szerokich warstwach spo\u0142ecze\u0144stwa, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d ludno\u015bci wiejskiej.<br \/>\nJednym z najgro\u017aniejszych zniewole\u0144 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa w XIX w. by\u0142 grzech pija\u0144stwa, kt\u00f3ry niszczy\u0142 duchowo i moralnie oraz degradowa\u0142 fizycznie. Trze\u017awo\u015b\u0107 narodu by\u0142a wielk\u0105 trosk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Warto tu wspomnie\u0107 <em>b\u0142. Ojca Honorata Ko\u017ami\u0144skiego, b\u0142. Edmunda Bojanowskiego<\/em> czy <em>Ks. Jana Alojzego Ficka<\/em>, proboszcza w Piekarach \u015al\u0105skich. Publiczne nabo\u017ce\u0144stwa po\u0142\u0105czone z rekolekcjami i misjami, pokuta oraz \u015bluby wyrzeczenia si\u0119 alkoholu rozpowszechni\u0142y si\u0119 szybko na ziemiach polskich pod trzema zaborami. Przy parafiach powstawa\u0142y bractwa religijne o charakterze trze\u017awo\u015bciowym.<br \/>\nDo swoistej przemiany moralnej dosz\u0142o na ziemiach polskich od lutego do pa\u017adziernika 1861 r. Wyra\u017ca\u0142a si\u0119 ona w bardzo licznych nabo\u017ce\u0144stwach i procesjach patriotycznych, po\u0142\u0105czonych ze \u015bpiewem pie\u015bni Bo\u017ce co\u015b Polsk\u0119. W Kr\u00f3lestwie Polskim, na terenach obecnej Litwy, Bia\u0142orusi i Ukrainy oraz na ziemiach polskich pod zaborem pruskim (Wielkopolska, Pomorze Gda\u0144skie) t\u0142umy Polak\u00f3w gromadzi\u0142y si\u0119 na Mszach \u015awi\u0119tych o charakterze patriotycznym sprawowanych w intencji Ojczyzny i jej pomy\u015blno\u015bci. W ten spos\u00f3b Nar\u00f3d Polski mocno wyrazi\u0142 w formie religijnej wol\u0119 suwerennego istnienia.<br \/>\nW drugiej po\u0142owie XIX w. niezwyk\u0142\u0105 rol\u0119 w odrodzeniu narodowym i religijnym szerokich warstw spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego pod trzema zaborami odegrali duchowni i \u015bwieccy katolicy animuj\u0105cy bractwa, zrzeszenia, stowarzyszenia, itd., skupiaj\u0105ce Polak\u00f3w w obronie wiary katolickiej, j\u0119zyka ojczystego, prawa w\u0142asno\u015bci, a tak\u017ce w dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, edukacyjnej, formacyjnej, gospodarczej i kulturalnej. By\u0142y one oparte na warto\u015bciach chrze\u015bcija\u0144skich i wzmacnia\u0142y formacj\u0119 duchow\u0105, narodow\u0105 i religijn\u0105 ich cz\u0142onk\u00f3w. Na tej drodze zrodzi\u0142o si\u0119 polskie spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142y \u2013 cho\u0107 w r\u00f3\u017cnym zakresie \u2013 \u015bwiadome narodowo wszystkie grupy spo\u0142eczne, od arystokracji i przedsi\u0119biorc\u00f3w, po ubog\u0105 ludno\u015b\u0107 wiejsk\u0105 i robotnik\u00f3w. W polskim odrodzeniu narodowym brali te\u017c czynny udzia\u0142 chrze\u015bcijanie innych wyzna\u0144, szczeg\u00f3lnie ewangelicy na Warmii, Mazurach i \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim. W zmagania o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119 anga\u017cowali si\u0119 tak\u017ce na rozmaitych polach przedstawiciele innych narod\u00f3w mieszkaj\u0105cych na ziemiach polskich w okresie zabor\u00f3w.<br \/>\nPan B\u00f3g objawia\u0142 Sw\u0105 \u0142ask\u0119 Narodowi Polskiemu, kieruj\u0105c do niego przes\u0142anie przez Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Maryj\u0119 Pann\u0119. Przyk\u0142adowo w objawieniach w Gietrzwa\u0142dzie, w 1877 r. Matka Bo\u017ca Niepokalanie Pocz\u0119ta wzywa\u0142a do zerwania z na\u0142ogami, zach\u0119ca\u0142a do przemiany \u017cycia i codziennego odmawiania r\u00f3\u017ca\u0144ca w intencji wolno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a na ziemiach polskich pod zaborem pruskim, co \u0142\u0105czono z modlitw\u0105 o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119. Jasna G\u00f3ra, Kalwaria Zebrzydowska i Pac\u0142awska oraz inne sanktuaria gromadzi\u0142y rzesze pielgrzym\u00f3w ze wszystkich zabor\u00f3w, rozbrzmiewa\u0142y polskimi pie\u015bniami i modlitw\u0105 ze stale obecnymi w nich akcentami patriotycznymi, integruj\u0105c duchowo wsp\u00f3lnot\u0119 narodow\u0105. G\u0142\u0119boko zakorzeniona w polskiej tradycji pami\u0119\u0107 o zmar\u0142ych przodkach i bohaterach, \u0142\u0105czona z wielkanocn\u0105 tajemnic\u0105 zmartwychwstania Chrystusa, budzi\u0142a te\u017c w sercach Polak\u00f3w nadziej\u0119 na wskrzeszenie niepodleg\u0142ej Ojczyzny z \u201e<em>grobu niewoli<\/em>\u201d.<br \/>\nMi\u0142osierny B\u00f3g da\u0142 Polskiemu Narodowi w okresie zabor\u00f3w wielu \u015bwi\u0119tych i b\u0142ogos\u0142awionych, kt\u00f3rych \u017cycie, modlitwa, duszpasterska pos\u0142uga oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 przyczyni\u0142y si\u0119 do obudzenia religijnego, spo\u0142ecznego i narodowego Polak\u00f3w. Do pierwszorz\u0119dnych postaci nale\u017cy zaliczy\u0107 <em>\u015bw. Abp. Zygmunta Szcz\u0119snego Feli\u0144skiego, \u015bw. Brata Alberta Chmielowskiego, \u015bw. O. Rafa\u0142a Kalinowskiego, b\u0142. O. Honorata Ko\u017ami\u0144skiego, \u015bw. Bp. J\u00f3zefa Sebastiana Pelczara, \u015bw. Abp. J\u00f3zefa Bilczewskiego, b\u0142. Edmunda Bojanowskiego, b\u0142. Ks. Bronis\u0142awa Markiewicza, b\u0142. S. Mari\u0119 Angel\u0119 Truszkowsk\u0105, b\u0142. S. Klar\u0119 Ludwik\u0119 Szcz\u0119sn\u0105, b\u0142. S. Bernardyn\u0119 Mari\u0119 Jab\u0142o\u0144sk\u0105, \u015bw. S. Urszul\u0119 Led\u00f3chowsk\u0105, b\u0142. S. Mari\u0119 Darowsk\u0105.<\/em> W odpowiedzi na znaki czasu z Bo\u017c\u0105 pomoc\u0105 stworzyli oni wiele nowych dynamicznych wsp\u00f3lnot zakonnych, habitowych i bezhabitowych, kt\u00f3re w du\u017cej mierze przyczyni\u0142y si\u0119 do odrodzenia duchowego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i narodu oraz podj\u0119\u0142y pos\u0142ug\u0119 w\u015br\u00f3d najbardziej potrzebuj\u0105cych i ubogich Polak\u00f3w. Ducha Polskiego Narodu w d\u0105\u017ceniu do niepodleg\u0142o\u015bci umacnia\u0142a te\u017c postawa prymas\u00f3w Polski, szczeg\u00f3lnie za\u015b <em>Abp. Leona Przy\u0142uskiego, Abp. Floriana Stablewskiego i Kard. Edmunda Dalbora,<\/em> podtrzymuj\u0105cych tradycj\u0119 i godno\u015b\u0107 dawnej Rzeczypospolitej.<br \/>\nNa niezwyk\u0142\u0105 rol\u0119 polskiej kultury w zachowaniu ducha narodowego i w odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci wskazywa\u0142 <em>\u015bw. Jan Pawe\u0142 II.<\/em> W \u017cadnym innym okresie Nar\u00f3d Polski nie wyda\u0142 tylu genialnych tw\u00f3rc\u00f3w: pisarzy, takich jak<em> Adam Mickiewicz, Juliusz S\u0142owacki, Zygmunt Krasi\u0144ski, Henryk Sienkiewicz<\/em>; kompozytor\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znale\u017ali si\u0119: <em>Fryderyk Chopin, Stanis\u0142aw Moniuszko, Feliks Nowowiejski<\/em>; czy malarzy: <em>J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego, Jana Matejk\u0119, Artura Grottgera, Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego.<\/em> Ich dzie\u0142a, wyrastaj\u0105ce z chrze\u015bcija\u0144skiego i narodowego ducha, kszta\u0142towa\u0142y polskie serca i umys\u0142y w zmaganiach o woln\u0105 Ojczyzn\u0119. W dobie zabor\u00f3w trudn\u0105 do przecenienia rol\u0119 w podtrzymaniu i przekazywaniu wiary katolickiej oraz polsko\u015bci odgrywa\u0142y polskie rodziny a w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny kobiety. To one zaszczepia\u0142y kolejnym pokoleniom m\u0142odych Polak\u00f3w mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga, Ko\u015bcio\u0142a i Ojczyzny.<br \/>\nDrogi Polak\u00f3w do niepodleg\u0142o\u015bci motywowane wiar\u0105 katolick\u0105 prowadzi\u0142y najpierw do umocnienia wiary i odrodzenia moralnego, a nast\u0119pnie do pog\u0142\u0119bienia \u015bwiadomo\u015bci narodowej. Nast\u0105pi\u0142o upodmiotowienie spo\u0142eczne, narodowe i religijne szerokich warstw spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, przede wszystkim ludno\u015bci wiejskiej, rzemie\u015blnik\u00f3w oraz robotnik\u00f3w. Prze\u015bladowania ze strony zaborc\u00f3w doprowadzi\u0142y do jeszcze g\u0142\u0119bszego zwi\u0105zania Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i innych wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich z Polskim Narodem.<br \/>\n<em><strong>Drodzy Siostry i Bracia!<\/strong><\/em><br \/>\nNiepodleg\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a wymodlona, wypracowana i wywalczona przez Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy stali si\u0119 wewn\u0119trznie wolnymi, ugruntowanymi w wierze i odpowiedzialnymi za nar\u00f3d. W pami\u0119tnym listopadzie 1918 r. wielcy przyw\u00f3dcy narodu oraz zwykli Polacy stan\u0119li razem do budowania niepodleg\u0142ej Rzeczypospolitej w historycznej chwili danej przez Boga po I wojnie \u015bwiatowej.<br \/>\nNiepodleg\u0142o\u015b\u0107 odzyskana 100 lat temu nie jest dana Polskiemu Narodowi raz na zawsze. Wymaga ona od ka\u017cdego pokolenia Polak\u00f3w troski o Ojczyzn\u0119. Obchodzona rocznica sk\u0142ania nas do refleksji nad obecnym stanem Polski i zagro\u017ceniami dla jej suwerennego bytu. Odst\u0119powanie od wiary katolickiej i chrze\u015bcija\u0144skich zasad jako podstawy \u017cycia rodzinnego, narodowego i funkcjonowania pa\u0144stwa, to najpowa\u017cniejsze z zagro\u017ce\u0144, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y ju\u017c raz w przesz\u0142o\u015bci do upadku Rzeczypospolitej. Szerz\u0105ce si\u0119 zniewolenia szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d m\u0142odej generacji Polak\u00f3w \u2013 alkohol, narkotyki, pornografia, zagro\u017cenia p\u0142yn\u0105ce z Internetu, hazard, itd., prowadz\u0105 do os\u0142abienia moralnego i duchowego narodu. Spo\u015br\u00f3d wad narodowych coraz bardziej dochodz\u0105 do g\u0142osu prywata, egoizm jednostek i ca\u0142ych grup, brak troski o dobro wsp\u00f3lne, szkalowanie i zniewa\u017canie wiary katolickiej, polskiej tradycji narodowej i tego wszystkiego, co stanowi nasz\u0105 Ojczyzn\u0119. Bolesna historia naszej Ojczyzny powinna wyczula\u0107 nas na zagro\u017cenia duchowej wolno\u015bci i suwerenno\u015bci narodu.<br \/>\nObchody 100-lecia odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci sk\u0142aniaj\u0105 nas przede wszystkim do okazania Bogu, kt\u00f3ry jest Panem dziej\u00f3w, naszego dzi\u0119kczynienia i wy\u015bpiewania <em>Te Deum laudamus<\/em> \u2013 Ciebie Boga wys\u0142awiamy. Okres niewoli, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 tak wiele bolesnych do\u015bwiadcze\u0144, okaza\u0142 si\u0119 ostatecznie czasem pr\u00f3by, z kt\u00f3rego nasi przodkowie wyszli odnowieni, umocnieni, przejmuj\u0105c odpowiedzialno\u015b\u0107 za losy Ojczyzny. Ich dojrza\u0142a postawa pozostawi\u0142a wyra\u017any \u015blad w \u017cyciu nast\u0119pnych pokole\u0144, kt\u00f3re stan\u0119\u0142y przed kolejnymi zagro\u017ceniami utraty niepodleg\u0142ego bytu. Modl\u0105c si\u0119 dzisiaj o Bo\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo dla wolnej i niepodleg\u0142ej Ojczyzny, oddajemy si\u0119 kolejny raz Jasnog\u00f3rskiej Pani, Kr\u00f3lowej Polski. Pro\u015bmy J\u0105 przede wszystkim o matczyn\u0105 opiek\u0119 dla sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 w naszej Ojczy\u017anie i wszystkich obywateli, zatroskanych o dobro wsp\u00f3lne. Matce naszego Zbawiciela powierzamy wszystkich Polak\u00f3w, szczeg\u00f3lnie m\u0142odych, aby w duchu wierno\u015bci Bogu i Ewangelii kszta\u0142towali szcz\u0119\u015bliw\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 naszej Ojczyzny.<br \/>\nDzi\u0119kuj\u0105c Bo\u017cej Opatrzno\u015bci za dar wolnej Polski, udzielamy naszym rodakom w kraju i za granic\u0105 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa: w imi\u0119 Ojca i Syna, i Ducha \u015awi\u0119tego.<\/p>\n<p>Podpisali:<span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong> Pasterze Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce<\/strong><\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>obecni na 378. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski<\/strong><\/em><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 14pt;\"><em><strong>w Warszawie, w dniu 14 marca 2018 r.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; List pasterski Episkopatu Polski z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci Umi\u0142owani w Panu, Siostry i Bracia! W dzisiejszej Liturgii S\u0142owa Chrystus wskazuje na dwa najwa\u017cniejsze przykazania. Pierwsze dotyczy mi\u0142o\u015bci Boga a drugie mi\u0142o\u015bci cz\u0142owieka. W Ewangelii \u015bw. Jana czytamy, \u017ce Jezus \u201eumi\u0142owawszy swoich na \u015bwiecie, do ko\u0144ca ich umi\u0142owa\u0142\u201d (J 13, 1)&#8230;.<\/p>\n<p class=\"custom-read-more\">\n                <a href=\"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/?p=5056\">Czytaj dalej<\/a>\n             <\/p>","protected":false},"author":67,"featured_media":5057,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[175],"class_list":["post-5056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-list-episkopatu-polski","tag-100-lecie-niepodleglosci"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5056"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5060,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5056\/revisions\/5060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wagrowiec.paulini.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}