Archiwum kategorii: Kuria Metropolitalna w Gnieźnie

ZAPROSZENIE NA UROCZYSTOŚCI ODPUSTOWE KU CZCI ŚW. WOJCIECHA Gniezno, 28-29 kwietnia 2018 r.

W dniach 28 i 29 kwietnia br. obchodzić będziemy w Gnieźnie doroczne uroczystości odpustowe ku czci św. Wojciecha, Biskupa i Męczennika, głównego Patrona Polski i Archidiecezji Gnieźnieńskiej. W czasie tegorocznego Odpustu pragniemy również uroczyście zakończyć obchody jubileusz 600-lecia Prymasostwa w Polsce. Modlitwie dziękczynnej Polskiego Episkopatu będzie przewodniczyć Legat Ojca Świętego Franciszka Ksiądz Kardynał Vincent Nichols, Prymas Anglii i Walii.
Świętowojciechowe uroczystości rozpoczną się w sobotę, dnia 28 kwietnia, I. Nieszporami o św. Wojciechu sprawowanymi w Bazylice Prymasowskiej o godz. 19.30 z homilią Księdza Arcybiskupa Grzegorza Rysia, Metropolity Łódzkiego. Na zakończenie nabożeństwa Ksiądz Prymas Wojciech Polak poświęci stroje dla nowych Braci Towarzystwa Świętego Wojciecha.
Po zakończeniu Nieszporów (ok. godz. 20.30) z Katedry wyruszy uroczysta procesja z relikwiami św. Wojciecha i św. Jana Pawła II oraz innych polskich Świętych i Błogosławionych. Procesja przejdzie ulicami Gniezna do kościoła pw. św. Michała Archanioła na Wzgórzu Zbarskim. Wieczorne uroczystości zakończą wystąpienia Księży Biskupów z zagranicy.
Główne obchody świętowojciechowe przewidziane są na niedzielę, dnia 29 kwietnia, i rozpoczną się procesją, która o godz. 9.15 wyruszy z kościoła pw. św. Michała Archanioła do Katedry. O godz. 10.00 na Placu św. Wojciecha w Gnieźnie rozpocznie się uroczysta Msza św. odpustowa, której będzie przewodniczyć i homilię wygłosi Legat Ojca Świętego Franciszka Kardynał Vincent Nichols. Po Ewangelii Prymas Polski przekaże Pismo Święte przedstawicielom młodzieży, a po Komunii św. Ksiądz Arcybiskup Salvatore Pennacchio, Nuncjusz Apostolski w Polsce, poświęci i nałoży krzyże misyjne grupie duchownych i świeckich przygotowujących się do podjęcia w najbliższym czasie pracy apostolskiej na terenach misyjnych.
Po zakończonej sumie odpustowej, ok. godz. 12.30, pielgrzymi zostaną zaproszeni na posiłek do ogrodu przy rezydencji Księdza Prymasa. Podczas spotkania w ogrodzie będzie można wesprzeć akcję „Bilet dla Brata” pomagając w ten sposób naszej młodzieży w wyjeździe na ŚDM do Panamy. Wśród uczestników akcji zostanie rozlosowana m.in. dwuosobowa pielgrzymka do Rzymu. W programie pikniku są również przewidziane występy artystyczne, zwiedzanie rezydencji Prymasów Polski oraz bezpłatny wstęp do Muzeum Archidiecezjalnego, skarbca katedralnego i katedry (Drzwi Gnieźnieńskie, podziemia, wieża).
Odpust zakończy się II. Nieszporami sprawowanymi o godz. 16.00 w Bazylice Prymasowskiej w Gnieźnie pod przewodnictwem i z homilią Księdza Biskupa Wiesława Śmigla, Ordynariusza Toruńskiego. Po Nieszporach, zgodnie z tradycją, Ksiądz Prymas udzieli błogosławieństwa dzieciom.
Nawiedzenie grobu naszego Męczennika i udział we wspólnej modlitwie niech będą wyrazem wdzięczności wobec Boga za wielowiekową, owocną posługę Prymasów Polski oraz za wszystko, co na posiewie męczeńskiej krwi św. Wojciecha wyrosło na naszej polskiej ziemi.

Bp Krzysztof Wętkowski
Wikariusz Generalny AG

List do wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej z okazji 55. Światowego Dnia Modlitwy o Powołania Niedziela Dobrego Pasterza – 22 kwietnia 2018 r.

Umiłowani w Panu, Siostry i Bracia!

Jak w każdą niedzielę, także i dziś gromadzimy się wokół ołtarza, przedstawiając Zmartwychwstałemu Panu nadzieje i troski naszego życia. On sam wychodzi nam naprzeciw i zaprasza, abyśmy pośród naszej codzienności dostrzegli Jego miłosierną obecność. Swoim Słowem dotyka serca każdego i każdej z nas, abyśmy na nowo doświadczyli jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi, i rzeczywiście nimi jesteśmy (1 J 3,1). Chrystus zna nasze trudy i wątpliwości, nasze upadki i częste poszukiwanie rozwiązania na własną rękę, dlatego tym bardziej ożywia naszą wiarę w to, że nie ma w żadnym innym zbawienia (Dz 4,12). W jakiejkolwiek nie bylibyśmy sytuacji, zawsze możemy Mu zaufać, ponieważ On naprawdę jest Dobrym Pasterzem, który sam z siebie dał życie za owce (por. J 10,11-18). Wszyscy bez wyjątku jesteśmy zaproszeni do tego, aby pozwolić się przekonać Bożej miłości i na nowo zdecydować się na pójście za Jezusem. Jak przypomina Papież Franciszek, nie wolno nam czekać, aż będziemy doskonali, żeby odpowiedzieć naszym wielkodusznym „oto jestem”, ani też przerażać się naszymi ograniczeniami i grzechami, ale musimy przyjąć z otwartym sercem głos Pana. Usłyszeć Go, rozpoznać naszą osobistą misję w Kościele i w świecie, i wreszcie żyć nią w tym dzisiaj, które daje nam Bóg (por. Orędzie na 55. Światowy Dzień Modlitw o Powołania).

Moi Kochani!
Większość z nas przeżywa tajemnicę powołania w życiu świeckim i rodzinnym. Koniecznie jednak potrzebujemy kapłanów, którzy ofiarnie i wiernie będą głosić Ewangelię oraz sprawować sakramenty. Potrzebujemy także osób konsekrowanych, zakonników i sióstr zakonnych, które w prostocie i z entuzjazmem oddadzą się na służbę Bogu i Kościołowi. Kryzys demograficzny, presja współczesnej kultury i mentalności, a nierzadko także nasze własne zaniedbania w dawaniu świadectwa czy też niewystarczająca troska o rodziny i ludzi młodych powodują, że również w Archidiecezji Gnieźnieńskiej odczuwamy już znaczne braki w tym względzie. Zmniejsza się liczba księży pracujących w poszczególnych wspólnotach. Coraz częściej zdarza się, że kapłani muszą posługiwać jednocześnie w dwóch parafiach, a wierni zostają pozbawieni duszpasterza, który dotąd żył pośród nich.

W obliczu wyzwań, przed którymi stajemy, musimy jeszcze raz z większą gorliwością i zawierzeniem Bogu podjąć osobiście i w naszych wspólnotach pokorną i ufną modlitwę o powołania kapłańskie i zakonne. Pamiętajmy – jak pisał Papież Franciszek – że Bóg nieustannie „zstępuje”, aby zbawić nasze człowieczeństwo i uczynić nas uczestnikami swojej misji. Pan nadal wzywa do życia z Nim i do pójścia za Nim w relacji specjalnej bliskości, na Jego bezpośrednią służbę (por. Orędzie). Proszę zatem wspólnoty parafialne, grupy i stowarzyszenia, rodziny, poszczególnych kapłanów i wiernych, o podjęcie tej intencji w wezwaniach modlitwy powszechnej w każdą niedzielę. Z wytrwałością módlmy się o to podczas okolicznościowych nabożeństw eucharystycznych w I czwartek miesiąca. Przedstawiajmy tę intencję w naszej osobistej rozmowie z Panem Bogiem. Zawierzajmy Jemu alumnów Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie i wszystkich kapłanów. Polecajmy ludzi młodych i siebie samych. Szczególną okazją do intensywnej modlitwy w intencji powołań jest zbliżający się kolejny październikowy Synod poświęcony młodym. Niech więc we wszystkich parafiach archidiecezji niedzielna Msza święta – począwszy od dnia 29 kwietnia aż do dnia 28 października, czyli do zakończenia Synodu Biskupów na temat młodzieży, wiary i rozeznawania powołania – kończy się następującą wspólnie odmawianą modlitwą:
Panie Jezu Chryste, Ty wybrałeś Apostołów i przywołałeś ich do siebie. Spraw, aby ci, których dzisiaj przyzywasz do tej misji zbliżyli się do Ciebie i weszli na drogę kapłaństwa. Dodawaj im odwagi, nadziei i konsekwencji w działaniu, aby nawiązali bliską więź z Tobą, codziennie rozeznawali Twój głos i podążali za nim, znajdując oparcie w nas i w całej wspólnocie Kościoła. Ufamy, że Twoja miłość obdarzy pełnią radości życie młodych ludzi, a nas wszystkich uczyni dojrzałymi i odpowiedzialnymi za Kościół i Ojczyznę. Prosimy o to przez wstawiennictwo św. Wojciecha i bł. Michała Kozala. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.

Moi Drodzy Młodzi Przyjaciele!
W kilku słowach chciałbym się zwrócić bezpośrednio do Was. Wiedzcie, że bardzo często o Was myślę i modlę się, abyście z ufnością pytali Jezusa o Waszą drogę życiową. Nie bójcie się na nią wkroczyć! Chociaż czasem trudno w to uwierzyć, to jednak pamiętajcie, że nie jesteśmy zanurzeni w przypadkowości, ani pociągani serią chaotycznych wydarzeń, ale przeciwnie, nasze życie i nasza obecność w świecie jest owocem Bożego powołania (por. Orędzie)! Doświadczamy tego zwłaszcza dzięki wspólnocie, która wyrywa nas z zamknięcia, uczy zaufania i pomaga powracać. Dlatego też zapraszam Was serdecznie do odważnego kroku w kierunku Jezusa, Jego Kościoła, ale także w stronę Waszych rówieśników, którzy – podobnie jak Wy – szukają czegoś dobrego, prawdziwego i pięknego. Pośród wielu inicjatyw zachęcam Was szczególnie do wzięcia udziału za tydzień, w dniach 28-29 kwietnia, w pielgrzymce młodych do Grobu św. Wojciecha. Szczegółowych informacji szukajcie u Waszych duszpasterzy lub na stronach internetowych duszpasterstwa młodzieży archidiecezji gnieźnieńskiej.

Drodzy Siostry i Bracia!
Zwyczajem ubiegłych lat, w Niedzielę Dobrego Pasterza pragnę poprosić Was nie tylko o duchowe, ale również materialne wsparcie naszego seminarium duchownego. Utrzymuje się ono przede wszystkim z ofiar wiernych i kapłanów. To dzięki Wam wypełnia swoją misję, realizując zadania związane z codziennym funkcjonowaniem, jak również podejmując niezbędne inwestycje. W imieniu własnym oraz całej wspólnoty seminaryjnej wyrażam wdzięczność za wszelką pomoc, a zwłaszcza za zebrane w dniu dzisiejszym w tym celu ofiary na tacę, które są konkretnym przejawem troski Ludu Bożego o powołania.
Zachęceni przez Ojca Świętego, uciekajmy się do orędownictwa Matki Bożej, Wychowawczyni powołań. Niech Najświętsza Maryja Panna, młoda dziewczyna z peryferii, która usłyszała, przyjęła i żyła Słowem Boga, które stało się ciałem, zawsze nas strzeże i nam towarzyszy na naszej drodze (por. Orędzie). Wdzięczny również za modlitwę w intencji mojej posługi, obejmuję Was wszystkich pasterskim i prymasowskim błogosławieństwem

† Wojciech Polak
Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński
Prymas Polski

Razem stwórzmy kolekcję Muzeum Historii Polski!

 

Trwa ogólnoświatowa społeczna zbiórka pamiątek historycznych „Małe Wielkie Historie” zainaugurowana w 2016 roku. Do tej pory udało się pozyskać blisko 5500 obiektów dla Muzeum Historii Polski. Wśród eksponatów znalazły się przedmioty otrzymane przez darczyńców z kraju, jak i zagranicy – Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Szwecji czy Niemiec.

Celem zbiórki jest pozyskanie nowych muzealiów do Muzeum Historii Polski. Czekamy na najrozmaitsze obiekty o wartościach historycznych, także związane z osobistymi losami darczyńców i ich rodzin. Szczególne znaczenie mają dla nas przedmioty związane z polską drogą do Niepodległości – zarówno tej w 1918 roku, jak i w roku 1989. Zainteresowani jesteśmy również przedmiotami codziennego użytku, fotografiami, pocztówkami, dokumentami, listami i pamiętnikami, prasą – a także elementami ubioru, umundurowania, uzbrojenia i wyposażenia wojskowego, zabytkowymi urządzeniami, meblami oraz wyrobami rzemieślniczymi i artystycznymi świadczącymi o historii polskiej kultury, przemianach społecznych i gospodarczych.

W inwentarzu muzealnym zarejestrowanych jest już blisko 22 tysiące muzealiów, a dzięki akcji „Małe wielkie historie” do Muzeum trafiło do tej pory łącznie prawie 5500 obiektów. Kolekcja MHP wzbogaciła się ponadto o ponad 180 cyfrowych kopii dokumentów, fotografii i nagrań audio. Dużą część darowizn stanowię książki, prasa oraz różnego rodzaju archiwalia i dokumenty: rękopisy, pisma urzędowe, dyplomy, legitymacje, broszury czy bilety. Wśród otrzymanych pamiątek znalazły się między innymi XIX-wieczna szafka pod lustro ze skrytką, w której przechowywano dokumenty Państwa Podziemnego w trakcie II wojny światowej, XVII-wieczny list króla Jana Kazimierza do chorążego inowrocławskiego Świętosława Wilgostowskiego z 1660 r., średniowieczne krzyżyki z XI-XIV w., cylinder z 1900 r. wraz z oryginalnym drewnianym opakowaniem, albumy ze zdjęciami rodzinnymi oraz zbiory fotografii dokumentujące różne wydarzenia polityczne w Polsce w latach 80., matryca i rama do sitodruku z tekstem przysięgi Solidarności Walczącej i krótką historią organizacji, a także kamienne tablice z kaplicy Domu Polskiego w Wiedniu związane z walką o niepodległość, powstałe w latach 1914-1920.

Muzeum weszło również w posiadanie zbioru kilkuset obiektów związanych z kilkoma rodzinami arystokracji polskiej XIX i XX w., przede wszystkim z Lubomirskimi, kolekcji zabawek, ubranek dla dzieci i drobnych przedmiotów z okresu II RP oraz zbiór materiałów (maszynopis i rękopisy) dotyczących działań wojennych na Północnym Mazowszu w sierpniu 1920 r. autorstwa rotmistrza Włodzimierza Kwapiszewskiego.

Otrzymane pamiątki wejdą w skład tworzącej się kolekcji Muzeum Historii Polski. Część ofiarowanych przedmiotów trafi na wystawę stałą Muzeum, a wszystkie inne dary zostaną należycie zabezpieczone z myślą o badaczach przeszłości i przyszłych wystawach czasowych.

Osoby zainteresowane przekazaniem do Muzeum pamiątek mogą zgłaszać się osobiście, telefonicznie, bądź mailowo. Prosimy kontaktować się z nami pod numerem telefonu: (22) 211 90 29, (22) 211 90 48 lub e-mailem: pamiatki@muzhp.pl. Każda taka propozycja zostanie rozpatrzona przez pracowników Muzeum.

W uzasadnionych przypadkach upoważniony pracownik Muzeum osobiście pojawi się u darczyńcy w celu odebrania ofiarowanego przedmiotu.

Regulamin zbiórki „Małe Wielkie Historie” dostępny jest na stronie Muzeum Historii Polski – www.muzhp.pl.

LETNIE PREZENTACJE ORGANOWE

 prezentacje organowe 2017

Serdecznie zapraszamy na LETNIE PREZENTACJE ORGANOWE, które będą miały miejsce w każdą niedzielę lipca i sierpnia o godz. 14.30 w Bazylice Prymasowskiej w Gnieźnie. Wykonawcami będą uczniowie, studenci i absolwenci naszego Studium Muzyki Kościelnej, jak również Akademii Muzycznej w Poznaniu. Zapraszamy serdecznie w niedzielne popołudnia do Bazyliki Prymasowskiej, aby odkryć piękno muzyki organowej i możliwości muzycznych, jakie posiadają organy Bazyliki Prymasowskiej. Czas trwania prezentacji – do godz. 14.55, o godz. 15.00 Msza święta.

List do wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej z okazji 54. Światowego Dnia Modlitwy o Powołania

Niedziela Dobrego Pasterza – 7 maja 2017 r.

Umiłowani w Panu, Siostry i Bracia!
Kolejne niedziele okresu wielkanocnego stwarzają nam okazję osobistego spotkania ze Zmartwychwstałym Panem. Każdego roku też w tym szczególnym czasie staje przed nami postać Chrystusa Dobrego Pasterza. Wpatrujemy się w Niego, aby jeszcze mocniej uwierzyć, że umiłował nas aż do końca. Wsłuchujemy się w Jego głos, który przecież nie jest nam obcy, gdyż woła po imieniu każdą i każdego z nas (por. J 10,4-5). Pragniemy pójść za Nim Jego śladami i uczyć się takiej samej miłości. Zapewne nieraz czynimy to z wielkim entuzjazmem i radością, przejęci do głębi serca (por. Dz 2,37), być może niesieni jakimś wyjątkowym doświadczeniem bliskości Boga. Często zdarza się jednak, że taką wąską bramą do spotkania z Chrystusem okazuje się przeżywane cierpienie (por. 1 P 2,20), owa ciemna dolina, o której opowiada psalmista (por. Ps 23,4). Poza tym wszyscy też wiemy, co to znaczy pobłądzić jak owce i z utęsknieniem powracać do miłosiernego Pasterza i Stróża naszych dusz (por. 1 P 2,25). Słowo Boże przypomina nam dzisiaj te życiowe sytuacje i zachęca, abyśmy zaufali drodze, po której chce nas poprowadzić Dobry Pasterz. On sam przecież stał się Bożym Barankiem i uzdrowił nas krwią swoich ran, abyśmy mieli prawdziwe życie i mieli je w obfitości (por. 1 P 2,24; J 1,10).

Moi Kochani!
To Boże zaproszenie i obietnicę, a jednocześnie ciągle odnawianą ludzką odpowiedź, możemy określić jednym słowem: powołanie. To nie przypadek, że w dniu, w którym słuchamy tej Dobrej Nowiny i spoglądamy na naszą własną życiową drogę, wraz z całym Kościołem rozpoczynamy szczególny tydzień modlitw o powołania kapłańskie i zakonne. Dobrze wiemy, że oprócz rodzin i osób wybierających świeckie życie w dziewictwie, Lud Boży potrzebuje mężczyzn i kobiet, którzy przez święcenia czy śluby oddadzą się na wyłączną służbę Bogu i człowiekowi. Dlatego świadomy wyzwań, przed jakimi coraz częściej stajemy, podejmując wezwanie papieża Franciszka, proszę wspólnoty parafialne, stowarzyszenia i grupy, rodziny i poszczególnych wiernych: Wbrew pokusie zniechęcenia, stale módlcie się do Pana, aby posyłał robotników na swoje żniwo i dał nam kapłanów rozmiłowanych w Ewangelii, zdolnych do stawania się bliskimi wobec braci i bycia w ten sposób żywym znakiem miłosiernej miłości Boga (por. Orędzie na Światowy Dzień Modlitw o Powołania).
Niech ta intencja powraca jak najczęściej podczas specjalnych nabożeństw i w wezwaniach modlitwy powszechnej, ale także w naszej osobistej relacji i rozmowie z Panem. Powierzajmy Mu kleryków naszego Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie, stawiających kolejne kroki na drodze powołania, kapłanów i osoby życia konsekrowanego posługujące w naszej Archidiecezji, ale też i siebie samych. Wszyscy bowiem jesteśmy misjonarzami Ewangelii! Nikt z nas nie otrzymał daru Bożej miłości dla prywatnego pocieszenia. Poruszyło nas i przemieniło poczucie, że jesteśmy kochani przez Boga, i nie możemy zatrzymać tego doświadczenia tylko dla siebie (por. Orędzie).

Moi Drodzy Młodzi Przyjaciele!
W kilku słowach pragnę zwrócić się szczególnie do Was i zachęcić do odważnego pójścia za Chrystusem. Być może czasem – jak mówi papież – macie poczucie wiary znużonej lub sprowadzanej po prostu do zwykłych obowiązków, jakie trzeba wypełnić. Jestem jednak przekonany, że w głębi serca pragniecie odkrywać fascynację postacią Jezusa; że chcielibyście, aby Jego słowa i gesty stawiały pytania i prowokowały. Bądźcie pewni, że dzięki Niemu możecie marzyć o życiu w pełni ludzkim i radosnym, że z Nim naprawdę jest sens spalać się w miłości (por. Orędzie). Dlatego też codziennie modlę się o to, abyście nie bali się pytać Jezusa o drogę Waszego powołania; a kiedy już usłyszycie odpowiedź, abyście przylgnęli do niej całym sercem. To bowiem czyni nas naprawdę szczęśliwymi.

Drodzy Siostry i Bracia!
Zwyczajem ubiegłych lat, także w tegoroczną Niedzielę Dobrego Pasterza pragnę Was poprosić nie tylko o duchowe, ale także i materialne wsparcie dla naszego seminarium duchownego. W głównej mierze utrzymuje się ono z ofiar wiernych i kapłanów, a zatem to dzięki Wam może realizować swoją misję formacyjną i zabezpieczać liczne potrzeby materialne, związane zarówno z codziennym funkcjonowaniem, jak również z koniecznymi inwestycjami. W imieniu własnym oraz całej wspólnoty seminaryjnej już teraz wyrażam wdzięczność za zebrane dzisiaj na ten cel ofiary na tacę, które są jeszcze jednym konkretnym przejawem Waszej troski o powołania.
W maju ze wzruszeniem zwracamy się w modlitwie litanijnej do Najświętszej Maryi Panny, Matki naszego Zbawiciela, która miała odwagę przyjąć marzenie Boga, składając swoją młodość i swój entuzjazm w Jego rękach (por. Orędzie). Niech Królowa Apostołów wyjedna nam łaskę ufnego przechodzenia przez bramę, którą jest Chrystus i odważnego zapraszania innych do wejścia na tę samą drogę. Prosząc również o modlitwę w intencji mojej posługi, obejmuję Was wszystkich pasterskim błogosławieństwem

† Wojciech Polak
Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński
Prymas Polski

Dzień Życia Konsekrowanego- Komunikat Księdza Prymasa

Czcigodni Księża Proboszczowie!
Droga Wspólnoto Parafialna!

Dzień Życia Konsekrowanego, który przeżywamy w Kościele 2 lutego stwarza szczególną okazję, aby dostrzec pośród nas obecność sióstr, braci, ojców z różnorodnych klasztorów i domów życia zakonnego, i wyrazić wdzięczność za ich służbę w naszych wspólnotach parafialnych, wobec dzieci i młodzieży, chorych i osób w podeszłym wieku, ubogich i bezdomnych. W to dziękczynienie w sposób szczególny włączamy Siostry Karmelitanki, które nieustannie towarzyszą nam modlitwą i duchową obecnością. Zbierane w czasie liturgii ofiary przeznaczone będą jako pomoc dla klasztoru Sióstr karmelitanek bosych w Gnieźnie.
Bardzo Was proszę, abyście w Waszych modlitwach, szczególnie w tym dniu, pamiętali o wszystkich, którzy właśnie w taki sposób rozeznali swoje powołanie. Prośmy również wspólnie o dar nowych powołań do życia zakonnego.
Wraz z braćmi i siostrami życia konsekrowanego podziękujemy za dar ich powołania w czasie Mszy św. sprawowanej w prymasowskiej bazylice w Gnieźnie 2 lutego o godz. 10.00.
Zapewniam o modlitewnej pamięci i o modlitwę proszę.

†Wojciech Polak
Arcybiskup, Metropolita Gnieźnieński

Gniezno, 23 stycznia 2017 r.